POBRE MARIO CONDE

COMPROBADO que é máis difícil que un banqueiro acabe na cadea –aquí, en Alemaña ou en Singapur– ca que un camelo entre polo burato dunha agulla, supoño o que debe pasar pola cabeza de Mario Conde estes últimos meses, máxime agora que se recordan detalles da súa condena. Coa que está caendo, pensará, como eu, única alma expiatoria deste país, puiden caer no cárcere. Non me estraña que como mecanismo de equilibrio se acolla a canta hipótese de conspiración se lle ocorra. No seu lugar, a min non me contentaría a explicación de que varios presidentes do goberno arrimados a banqueiros rancios lla xurasen por envexa, temor, rancor ou o que fose. Non apreciaría razón convincente sen meter no complot a grupos pesados dos EEUU, presidentes de nacións poderosas e outros donos do mundo encargados de desfacerse dun mozo arrichado de Tui experto en facerse rico, ata o punto de se atrever a competir coa aristocracia intocable e inamovible dos cartos.

Non me digan que calquera de nós, no seu lugar, non estariamos con pesadelos cada noite nos que participarían Blesa, Rato, Pego, Méndez, Pages, Parra, Amorós, Moltó, MAFO, se esquecer aos Botín e outros clásicos aos que el debe coñecer en calzóns. Como, tirará dos seus cabelos mentres se cobre de borralla, puiden ser eu o único que paguei por uns débiles pecados veniais cando outros, afogados en podremia e cheirume fétido, corrosivo, tanto como para estar a punto de afundir un país, manteñen a serenidade, o silencio orgulloso, a defensa firme, convencidos de que a súa actuación respondeu ao momento, ás duras e variables circunstancias. Acordaralle, claro, o falecido presidente Rojo e innumerables personaxes que se confabularían para acabar con el. E recoñecerá, talvez, que igual que naceu co don da clarividencia para ver negocio onde outros no vían nada, tamén lle tocou o sino de que confluísen contra el todas as galernas de intereses cruzados encargados de liquidalo (é un dicir: unha vez no alto, por frío que vaia, non é doado caer esmendrellado). Líbreme a corte celestial de facerlles pensar que é isto unha defensa débil e a destempo de quen ningunha defensa precisa, nin se cadra merece. Pero o certo é que, volvendo ao inicio, certificado como está que antes morremos coa fame ou a coitelo a maioría da poboación ca permitir que un dono dos cartos acabe na cadea, mal se dá explicado que Mario Conde puidese pasar os anos que pasou á sombra sendo como era banqueiro de moda. Se cadra por iso: por se facer ver máis do debido. Demasiado peiteado e chulo, díxome nunha ocasión unha amiga. Estes paxaros de agora agóchanse coma teupas, malamente imos sabendo das súas trapalladas, e aínda despois de coñecelas, coma se nada, outra vez desaparecen, eles e os cartos, e aquí non pasou nada.

PUBLICADO EN EL CORREO GALLEGO

TI DE QUE TE RIS?

Disque comentaristas da televisión do Reino Unido e de Italia estiveron moi ocorrentes con España a propósito da actuación da cantante que nos representou en Eurovisión. Ao parecer, ridiculizando tanto a súa voz como a súa vestimenta, aproveitaron a situación da banca e da economía en xeral para rirse de España, á que consideran nas últimas e a piques de pedir papas. Eu non escoitei nin vin á nosa representante, non sei se é certo que berraba como para romper os tímpanos ou se ía cuberta por unha cortina de piso hipotecado, pero ao que non lle acabo de atopar excesiva conexión é a rirse dos “outros” países como remedio para as propia tristezas ou escape evasivo diante da cegueira de non aceptar a crueza da verdade: o problema é de clases non de países. A moda última vén sendo rirse ou criticar a gregos, portugueses, irlandeses, españois e italianos acolléndose a unha serie de tópicos e xeneralidades que para nada se axustan á realidade. Que é iso de que os gregos son un desastre, dilapidadores, vagos, mentiráns, insolidarios e improdutivos? Por que a exnadadora francesa agora ao fronte do FMI se atreve a dicir con descaro que os gregos non lle dan ningunha mágoa, que paguen, que paguen os seus impostos? Como é que se corre sen a máis mínima puntualización que os funcionarios gregos son inútiles, os profesionais ineptos e as clases traballadoras preguiceiras? A santo de que admitimos como verdade incontestable que os españois se pasan os días de festa en festa, lacazáns empedernidos, gastan os cartos dos laboriosos xermanos en infraestruturas inútiles, servizos que non se poden permitir e luxos improcedentes? Moita facilidade para rirse e mofarse de todo un país cunha alegría irreflexiva. Hai políticos gregos, españois, alemáns e holandeses impresentables. Hai banqueiros universais que pouco ou nada lles falta para ser salteadores de camiños con gravatas de 100 euros, pero tamén ser reparten por distintos países, por suposto en Alemaña, Reino Unido, Luxemburgo e Bélxica. Bruxelas sabe de defraudadores á facenda igual que Madrid, Barcelona, Atenas e Berlín. E en Londres, Liverpool, Sevilla ou Palermo hai excluídos sociais. A quen criticamos cando falamos de gregos, españois ou alemáns? Referímonos aos multimillonarios gregos que arramplaron cos seus cartos a Suíza? Falamos talvez de mozos españois licenciados que levan anos en paro despois de realizar estudos no estranxeiro e traballar como bolseiros por mil euros nunha empresa que foi a pique? Estaremos se cadra sinalando aos executivos bancarios que blindaron a xubilación con millonarias indemnizacións? A risa non vai países, vai por clases. Si, é certo que en Alemaña só teñen unha taxa de paro do 5,6% fronte a máis do 20% en España. Pero, que hai en común entre un asalariado de minijobs xermano e un exdirectivo de Bancaja español? En que se semella un funcionario sanitario español que paga relixiosamente os seus impostos a un millonario defraudador en paraísos fiscais de Londres? Onde radica a causa do desprezo que pode sentir un traballador de Manchester cara un parado de Valencia? Quen se está beneficiando deste andazo de enfrontar países contra países, laboriosos contra lacazáns, organizados fronte a anárquicos, aforradores contra dilapidadores? Realmente os directivos dos bancos dos lands alemáns, que tamén necesitaron rescate de fondos públicos e non os dan levado aos tribunais, son moi distintos dos directivos das caixas valenciana, madrileña, catalá e galega en España? En que se diferenza o medo dun parado irlandés ao dun andaluz? A xeneralización por países convenlle á caste dos financeiros globais e tranquiliza aos máis desfavorecidos locais. Serve ao primeiros para desprazar a súa responsabilidade sobre o foco nacional. Evade aos segundos facéndolles crer que no país veciño pode ser moito peor, que goza da sorte de pertencer a un colectivo de categoría superior, cando o evidente é que, viva na rica Baviera ou na pobre Estremadura poden ter máis en común do que eles sospeitan. O sociólogo Claus Offe resúmeo con claridade: O debate que hoxe se realiza entre países debe cada vez máis ser entre clases sociais. Cando haxa partidos europeos con intereses de clase europeos, Europa será unha realidade.


PUBLICADO EN DIARIO DE PONTEVEDRA

A MORTE

TEN A DIARIO DIANTE DOS TEUS OLLOS A MORTE, O DESTERRO E CALQUERA OUTRA COUSA QUE PAREZA TERRIBLE - SOBRE TODO A MORTE- E NUNCA ABRIGARÁS UN PENSAMENTO VIL NIN DESEXARÁS NADA CON EXCESO. 


Epicteto

SABEDORÍA E ANSIEDADE

Debemos aceptar a posibilidade do drama, a proximidade do tráxico nas nosas vidas. E vivir a pesar disto - velaí a sabedoría- en lugar de non vivir pola súa causa. Porque iso é a ansiedade. 


                                                                                                                                          Christophe André

OBEDIENCIA ABSOLUTA

Por Friedrich Reck en Diario de un desesperado recordo as palabras de Dostievski en Los demonios : "Son todos necios , y enteramente iguales entre sí en necedad y esclavitud. Cada uno de ellos pertenece a todos y todos a cada uno, y nuestro principal objetivo es la igualdad. Para empezar, se baja el nivel de formación, de la ciencia y de las dotes naturales innatas: no necesitamos talentos. Los talentos siempre se han hecho con el poder y convertido en déspotas, no pueden evitar convertirse en déspotas, y siempre han minado la moral. Por eso se los persigue y se los ejecuta. A Cicerón le cortan la lengua. A Copérnico le sacan los ojos. A Shakespeare lo lapidan. La formación no es necesaria, ya tenemos bastante ciencia, primero tiene que imponerse la obediencia. Todo anhelo por instruirse es ya un impulso aristocrático, lo suprimiéremos. Extenderemos el alcoholismo, el chisme, la fanfarronería, asesinaremos a cualquier genio cuando aún sea un niño. Todo será reducido a un común denominador:  total obediencia, falta total de personalidad. Un papa en lo alto, nosotros los caudillos a su alrededor, y debajo de nosotros la necedad. Oh, dad tiempo para crecer a esta generación... una, dos generaciones de inaudita corrupción en las costumbres, de costumbres animalizadas..., indecorosas, vergonzosas costumbres, de forma que la humanidad se transforme en una única masa adversa, cruel, cobarde, egoísta: un empujón y se pondrá en movimiento, y Rusia se oscurecerá, y la tierra llorará por sus viejos dioses..."

NADA SOBREVIVE

Cuántas veces hemos pensado en detener el tiempo, impedirle a toda costa llevarse las cosas consigo y esfumarse en el aire, pero, como escribió Plutarco: "De todo cuanto ha sido, nada queda ya, nada sobrevive. Todo nace y se pierde en el mismo momento: nuestras acciones, nuestras palabras y nuestros sentimientos; todo se lo lleva el tiempo, como un rápido río (...). La memoria es para nosotros el oído de cosas ahora sordas, la vista de cosas ahora ciegas".

                                                FOTO MOISÉS SUÁREZ

ATA QUE A FAMILIA AGUANTE

DAS PARTIDAS  dos actuais presupostos, unha que non decrece, ao contrario medra unha miga, é a que se ocupa do ministerio do interior. Se cadra por previsión, pensarán quen os elaboraron, tal e como vai e se prevé que siga o futuro económico, convén estar ben armados para manter a orde. Conste que eu amo a orde, nada me desgusta tanto como a anarquía e o descontrol, tamén a imprevisión. Se cadra por iso me chama tanto ver aos nosos defensores da “paz social” tan ben protexidos, con armaduras de estética bélica ao modo da guerra das galaxias, perfectamente entubados nesas vestimentas futuristas que parecen garantir a súa integridade contra todo ataque ou descontrol. Sábese e vese a distancia que contamos con forzas ben adestradas e perfectamente armadas para que nada nin ninguén se saia dos camiños marcados polos ministerio da orde pública. Non corremos perigo de desmande. Todo parece controlado. Pode seguir a banca arranxando os seus activos tóxicos con calma e ao seu xeito de meter o raposo a coidar das galiñas, mentres, tal e como di Angus Deaton, reescriben as súas normas; pode o paro incrementarse outros centos de miles máis, non hai perigo de descontrol preocupante. Contamos con expertos na disuasión. Mais, con ser a boa preparación das forzas da orde un elemento disuasorio de peso, o que máis contribúe sen dúbida a manter calmas as augas, que ben puideran ser turbulentas, é a familia. Ningunha institución colabora tanto como a familia para que non esboure esta precaria estabilidade, para que non salte en anacos esta inxusta distribución social. Nin que dicir ten, ao longo da historia a familia non mantivo idéntica estrutura, nin no occidente para nós máis achegado. Dependendo en grande parte da economía e da cultura, pasamos de familias amplísimas, nas que se incluían mesmo os escravos, ata a redución a unha nai e un fillo como síntoma dunha sociedade máis individualista na que os cambios no urbanismo, no traballo, e a fraxilidade dos sentimentos conducen a unhas relacións mínimas e efémeras nas que só resisten lazos imprescindibles. De calquera xeito, hoxe coma noutros tempos, Do Papa de Roma aos mafiosos de Nova Jersey ou Baltimore (vexan se queren «Los soprano» e «The Wire»), todos coinciden: se non tes familia, que demo tes? Uns como célula para a socialización e o amor, outros como mecanismo de control e protección en negocios escuros, todos se amarran ás vantaxes dun vínculo familiar resistente como garantía de progreso e cohesión. Nestes tempos de tribulación enténdese mellor. A familia salva ao Estado da revolta e dos maiores conflitos sociais, protéxeo no que non dá cuberto, súpleo naquelas funcións esenciais das que se vai desentendendo. A familia, como último recurso, salva ao magoado, acólleo e reinventa e repensa a súa función con tal de non permitir o fracaso total: a exclusión social. Avós coidando dos meniños, fillos que regresan á casa, casas que se amplían para acoller a máis membros, adultos que cambian de plans ao se ver na obriga de aportar unha solución de urxencia, un remedio inaprazable diante da imposibilidade. Cando o Estado abdica da súas promesas de atención ao dependente, a familia acepta a responsabilidade e soporta aínda que sexa de maneira máis estreita as demandas dos membros que caen na desgraza. Moito temos que lle recoñecer á familia como escape diante desta interminable recesión. Tal e como dicía Ciorán sobre a música, a familia axúdanos a estar un pouco mellor na desgraza. Pero non debería o Estado confiar en exceso nesta válvula de escape. A canda esta momentánea paralización do conflito ou do descontrol iranse producindo desaxustes, relacións insoportables, frustracións insostibles. Por algún lado sairán os conflitos, non hai familia, por ben intencionada e forzada que se vexa, que poida resistir por moito tempo determinadas situacións. Hai límites para a entrega. Límites para compartir. Límites para regresar a un estilo familiar que xa non obraba nas novas xeracións. Certo que a necesidade obriga e que nunca sabemos a onde haberemos de chegar ou regresar, pero conviría que os que terman e dosifican da recesión non se confíen en exceso. A familia pode fartarse de aguantar, chega un momento en que quebra o espírito máis solidario e xeneroso. Aí sería cando entrarían en acción os ben preparados guerreiros das galaxias para os que o Estado si soubo dedicar partida orzamentaria, pero xa se sabe: cando entran en acción as porras, os gases e xa non digamos as pitolas, o asunto comeza a cheirar que fede. Non conviría abusar das familias. Fan o que poden. Non lles 
pidamos máis.

Publicado en Diario de Pontevedra