lunes, 24 de noviembre de 2014

TARDE PIACHES, MARIANO

ACÚSASE ao ministro Margallo de falar en exceso do aburrido e manido problema do secesionismo catalán, aducindo que non é precisamente o encargado de exteriores o máis indicado para pronunciarse sobre o asunto. O certo é que a iniciativa estivo sempre do lado catalanista, pois o Goberno central adoptou unha posición defensiva, monocorde e legalista que a nada bo conduciu. Parece que agora intentan dende a Moncloa iniciar un plan de explicación e sedución para que o despece non vaia a maiores. Se xa antes Margallo interviña, supoño que agora non o fará menos. Polo momento xa lle escoitei dicir que nin a OTAN nin Europa aceptarían xamais a unha Cataluña esgazada do resto do Estado.
Mala estratexia dende a miña humilde visión. O ministro de Exteriores debería xogar un papel moi importante para clarificar a confusos e situar na realidade aos posibles ilusos que confunden a secesión co paraíso terreal. Moito antes de agora, se algunha iniciativa tomase o Goberno central, xa deberían ter ben traballado no exterior un plan de axuda. Pero a boa xestión en exteriores realízase non exterior, non en Onda Cero. E, se desexan que alguén os tome en serio, non debe ser o señor Margallo quen faga declaracións aquí, senón convencer polo baixo a Merkel e a Knud Bartels para que eles si ben alto e dende fóra declaren con rotundidade a braña na que se espetarían os independentistas no caso de que, por estes métodos, sigan gurrando con largarse porque non nos queren. A misión de Exteriores sería arrincarlles declaracións con xugo a pesos pesados da política internacional, lograr que digan algo que puidese dar que pensar aos ilusionados e entusiastas secesionistas que todo o fían ao glorioso día da declaración dun estado propio. Esa, paréceme, sería a liña a seguir por Exteriores. E estráñame que non dedicasen máis empeño a esta misión, máxime cando considero que, dos ministros actuais, é o señor García-Margallo dos poucos que demostrou intelixencia e capacidade. Claro que neste embrollo ben tecido polas elites catalanistas hai xa moitos anos que dende o Goberno central non dan unha a dereitas nin a esquerdas. Só se preocuparon de lles cantar ao oído e ceder por comenencia ata que, sorprendidos polo descaro do neno malcriado, non lles queda outra que mandar os fiscais para que o cale. Tarde piaches, Mariano. Pero non só Mariano, tamén Felipe, José María e José Luís.

PUBLICADO EN EL CORREO GALLEGO

GRANDES COMUNICADORES

Houbo tempos remotos nos que un informador que se prezase no se prestaba a realizar publicidade para ningunha empresa nin para ninguén, a non ser que se tratase dunha obra social ou de caridade. Diso xa hai moito. Agora será raro que un presentador, non digamos deportista ou persoa algo coñecida – o que parece máis aceptable-, non complemente os seus ingresos axudando a vender automóbiles, seguros de vida, traxes, teléfonos, pasta para os dentes ou sardiñas en lata. Será o signo dos tempos: débese aproveitar o momento, nada chega, canto máis tes, máis necesitas... Cada quen é libre, por suposto, e non se trata de exercer de xulgadores meticulosos, mais existe unha liña que non entendo ben como é que se pode traspasar sen que vendedores e informadores non se decaten do pouco estética que resulta tanta mesturanza. 
Pensen no comunicador ou comunicadora que máis lles satisfaga, nese programa de radio da mañá ou da tarde, dirixido por un afamado comunicador, pagado coma executivo do Ibex 35, que sen lle tremer a voz, nin tan sequera modulala para indicar que se produce un cambio na mensaxe, pasa de dirixir unha conversa sobre a actualidade a vender as bondades dunha determinada gasolina. Sen salto nin aviso previo, sen mediación, silencio nin nada que o diferencie, con tanta naturalidade que dá por entendido que a súa voz e prestixio serven o mesmo para a defensa da obxectividade e neutralidade que para publicitar a quen mellor lle pague. Así, con naturalidade. Pasan de informadores e intérpretes obxectivos da realidade, de críticos feros en moitos casos, de inquisidores nalgúns, pasan, digo, sen o máis mínimo reparo, a convencernos das enormes vantaxes de apuntarnos a un gabinete de avogados, a un seguro médico ou a que enchamos o depósito de gasolina co da refinería que  el publicita. Non soa estraño?
Caerían no detalle que non me estou a referir a xornalistas explotados, pobres, moitos deles amarrados a unha mesa aburrida coma oficinistas sen decisión, ou que deben prestar a súa voz a un tempo para dar as noticias locais e gravar cuñas publicitarias, despois de carreira con con alto nivel de esixencia para entrar e vocacións moitas veces alimentadas dende a adolescencia. Non, aos que me refiro son estrelas da comunicación, voces da radio e da televisión que adquiren un nome e prestixio, ás veces pola súa valía, outras non tanto, capaces de negociar cifras de escándalo coas cadeas que os contratan case coa fachenda de deportistas de elite. Directores de programas en tramos horarios de maior audiencia que basean as súas esixencias económicas precisamente no poder de convocatoria da súa voz, crítica, intelixencia, agudeza ou simpatía para reter aos oíntes e así atraer publicidade para o medio. Non lles debería abondar con iso?
Parece que non. Como xa indiquei, a parte aínda se permiten gravar spots publicitarios para grandes almacéns, bancos, supermercados ou quen lles pague, nas linguas que faga falla. E, xa no límite da elegancia, préstanse sen miga de vergonza – a razón instrumental serve para xustificar todo o que nos apetece, sobre todo se vai no noso favor- a coser entrevistas con políticos, científicos ou artistas varios co touciño da publicidade que eles mesmos promocionan, confundindo ao oínte coa tentación de que crea que a fiabilidade e validez da información e da publicidade van en idéntico lote, co mesmo personaxe, en idéntico ton de voz, dicción e simpatía. Unha mesturanza que pode resultar efectiva para o anunciante, pero que entendo debera causar urticaria no comunicador que se presta a tal amoado. 
No colmo da agresividade publicitaria escoitei nunha radio non hai moito unha clínica de fertilidade que vendía a categoría dos seus tratamentos asegurando que á muller que non quedase preñada devolvíalle os cartos, coma se dun deterxente para lavadora se tratase. Menos mal que o descarado anuncio respondía á gravación dunha axencia que se vería obrigada a contratar voces anónimas de locutores e locutoras con necesidade des sobrevivir. Mais cando regresou ao micrófono a famosa comunicadora que dirixe o programa da tarde desa cadea de emisoras, acordoume o tempo que necesitaremos para que desaparezan as cuñas e sexa ela coa súa voz a que nos venda as bondades desa clínica. Porque está claro que se comeza dando voz a grandes bancos, empresas de gas, eléctricas e refinerías, coma se ao ser tan importantes os anunciantes non se rebaixase o anunciador, pero verán como en calquera momento, e non por necesidade económica precisamente, senón porque é signo dos tempos, eses grandes comunicadores, repartidores do ben e do mal, salvadores case nalgún caso, formadores de opinión, non lles doen prendas por prestar imaxe e voz para dar publicidade a calquera empresa de dubidosa intención ou claramente estafadora. É un simple paréntese. Logo continúa a información, o serio, a obxectividade 

PUBLICADO EN DIARIO DE PONTEVEDRA

domingo, 16 de noviembre de 2014

MAS ZAPATEA A RAJOY

Andaba faltón nos tempos de opositor (político, non a rexistrador) o agora presidente Rajoy. Para conseguir o apoio maioritario dos votantes, ademais de prometer o que incumpriu, dedicouse a desprestixiar a Zapatero con fereza. En político que presume de sentido común, soaban estridentes os insultos case ad hominen cos que axudou a derribar a xa minada figura do expresidente. Inepto e ignorante non foron os únicos cualificativos que con saña lle dedicou ata facer correr unha verdade na que crer: el era (Zapatero), con moito, o peor presidente da democracia. Xa escribín noutra ocasión que ande con tino Rajoy, poden caerlle as soberbias e competir con el por idéntico título. Entre leoneses anda o xogo. 
O mérito máis achegado que temos do seu fracaso é a xestión da desfeita catalá. Disimule como queira e prediquen canto lles dea a voz desde Madrid con que todo foi unha chapuza ilegal e sen valor xurídico, o indiscutible está á vista de que non se empeñe en pechar os ollos: Mas, a Generalitat, as elites e o poder político asociado cos moitos cidadáns independentistas que se formaron, alentaron, encirraron, enganaron, avivaron e mimaron dende dentro e fóra de Cataluña, demostraron máis astucia, mellor retranca política e fervorosa fe capaz de pasarlle por diante do nariz ao Estado que saltan por riba das súas normas e leis sen que ninguén lles tusa. En Cataluña manda a Generalitat, os grupos civís mobilizadores da consulta, os independentistas e as elites económicas e culturais decididas a separarse do Estado. Dende logo non manda o presidente Rajoy, nin o TC, nin as Fiscalía, nin ningunha outra institución, non quero nin nomear garda civil, policía ou exército porque entón xa entrariamos no peor fin dos posibles desta mala película. 
A impresión que deu Rajoy durante a partida na que Mas desafiaba e el calaba era que gardaba algún as na manga, que deixaba que o político catalanista se enchese de fachenda, de bravatas e simplezas, para chafalo dun golpe seco. Para min que a maioría dos seus votantes confiaban en que con esa espera que parecía raposa apatía algo agochaba para frear dun golpe ben dado as súas provocacións. Pero non había nada. Só as ladaíñas repetidas día tras día de lei e orde: un responsable político debe cumprir a lei, confío en que a cumpra. Amarrado a ese salvavidas recorreu en última instancia á axuda do TC, pero non entendeu que o xogo do contrincante xa estaba fóra dese campo. Había meses, anos, que os políticos cataláns viñan experimentando pequenos ensaios coa insurrección comprobando que nada pasaba, que ninguén se atrevía, que calquera presidente, fose do PSOE ou do PP, enmudecía cando se parapetaban na vontade do pobo, na democracia, no dereito a decidir. Mentres Rajoy pensaba que estaba nun campo de herba, con árbitro e claros regulamentos, Mas e os seus xa había anos que ensaiaran con éxito que eles podían xogar outro partido, noutro campo, cuns fundamentos etéreos e falaces que, unha vez aceptados por un bo número de cidadáns, non habería maneira de parar. E aquí chegamos. Máis de dous millóns de cidadáns, ledos e eufóricos, levan en andas a un presidente que os ilusionou coa terra prometida da independencia, unha teleoloxía de potencia imparable á que xa ninguén dará calmado.
 Vendeuse erroneamente que a decisión unánime do TC suspendendo a consulta remataba co problema. Quérese vender agora que con este simulacro de consulta, no que “só” votaron dous millóns significa pouco ou nada á beira dos cerca de seis que poderían votar. Falso. O entusiasmo, a fe e o desexo de independencia que callou nun grupo de cidadáns é o suficientemente amplo e activo como para que os desafíos medren sen límite, máxime contando co alento dos dous partidos maioritarios nas institucións, insuflando propaganda e recursos a esgalla porque Ara és l’hora. A falta de reflexos de Rajoy e o seu goberno (así como a incompetencia de Zapatero, tamén a comenencia de González e Aznar) permitiron o paso penúltimo antes de que unhas eleccións plebiscitarias reciban a bendición dos votantes para que declaren a independencia. 
Rajoy saca peito diante dos seus seareiros afirmando que mentres el sexa presidente non se romperá a soberanía nacional. Pode ser certo. É moi probable que mentres el sexa presidente non se chegue a materializar o que está cantado, pero non será polos méritos da súa capacidade negociadora, nin polas súa xestión internacional (unha palabra de Merkel e estaría salvado), nin pola firmeza das súas decisións desmontando as falacias e falcatruadas dunha Generalitat en clara e manifesta insurrección, senón, simplemente, porque os votantes non queiran que volva a ser presidente. Porque, insisto, o debate entre se o peor foi Zapatero ou será el está aberto. Tanto que, antes das eleccións, puidese ser que lle gane ao socialista coa mesma claridade coa que Mas o zapateou. Ou non o escoitaron desafiando ás institucións democráticas en plan Gary Cooper: aquí o responsable (o chulo, quería dicir) son eu. E isto non porque desenfunde máis áxil ca ninguén, senón porque se sente ben protexido coma para seguir desafiando ata o éxito final.



PUBLICADO EN DIARIO DE PONTEVEDRA

UN SENADO QUE NON NOS PODEMOS PERMITIR

AÍNDA a risco de caer pesado, non me cansarei de repetilo: contamos con institucións e cargos políticos por riba das nosas posibilidades. Considero a política coma unha actividade nobre e imprescindible para o ordenamento do ben común. Petamos contra nós ao xeneralizar sobre toda actividade e actor político. Dedicarse a lexislar e executar leis pensadas polos representantes de todos para mellor articular os intereses da maioría é tarefa elevada dentro da sociedade. Esas persoas merecen respecto e remuneración digna. Agora ben, como a perfección non é consubstancial ao mundo nin ás persoas, sensato parece establecer división de poderes, vixilancia estrita e controis renovados e dinámicos que non permitan que a podremia se apodere de políticos e institucións. Algo obvio, pero que cómpre recordar de vez en cando.
Que o noso sistema político chegou a unha contaminación sistémica con determinados poderes económicos por falta de división de poderes, por abandono nos controis e por abdicación de responsabilidades dos cidadáns, non ofrece dúbida. Por iso chegamos a esta catarata de descubrimentos fétidos en tódalas latitudes, protagonistas económicos e colores políticos. Como é habitual en todo organismo, a clase política entumecida non está polo labor de se purificar polas súas propias decisións. Terá que ser dende o exterior (xustiza, movementos cívicos, cambios na tendencia de voto) que lles obriguen a modificar hábitos en tantos anos cristalizados. De non ser así, a súa inercia levaraos a continuar aplicando as receitas coñecidas: esixir sacrificios á parte dos cidadáns máis débil e considerar non razoable esixirllo aos poderosos e aínda menos a eles mesmos. Que ao goberno non lle trema o pulso á hora de obrigar aos pensionistas a pagar parte das medicinas antes que suprimir institucións inútiles é todo un síntoma. Non se trata xa de saber se os senadores viaxan con fondos públicos por motivos privados. O que se debería é debater dunha vez por que mantemos un Senado inútil, refuxio de políticos acabados ou necesitados de protección aforada. Non é iso vivir por riba das nosas posibilidades? E non me retruquen con que a súa supresión sería o chocolate do loro, hai tanto chocolate repartido en organismos e cargos estériles que daría non para unha festa que non nos podemos permitir, senón para cubrir carencias que nunca deberíamos consentir.

PUBLICADO EN EL CORREO GALLEGO

lunes, 10 de noviembre de 2014

A GRAVATA

ESA mañá ergueuse animoso. Madrugou, foi de boa gana á ducha e solicitou roupa elegante: non lle apetecía ir á consulta do neurólogo coma un pastrán; polas manifestacións non era que mostrase especial fe nos milagres que o especialista puidese lograr, pero no interior oculto algunha esperanza debía haber, ninguén se resiste a pensar que o seu mal é irreversible. A modo e tratando de non perder o humor fomos superando as distintas tarefas. Á hora do afeitado insistiume nunhas petadas para min invisibles que el foi quen de detectar pasando a man, o tacto atopa mellor estas zonas non ben rapadas. A roupa elixida por miña nai previamente non lle pareceu de todo axeitada, pediu cambiar a camisa e tamén decidiu que levaría americana. Había meses que non se mostraba tan activo e preocupado pola súa imaxe. Iso enlentecía o proceso de se vestir, en especial para miña nai todo nervios e á que xa lle parecía era máis que horas de ir saíndo, logo no hospital sempre poden aparecer complicacións, a primeira atopar aparcamento.
Pero como el decidira poñerse guapo e ata destilaba perlas de sorna das que xa non me acordaba, seguinlle o xogo. Posta a camisa, xa decidido, preguntoume se levaría gravata. Acepteille e comecei a sacar do armario os distintos modelos esquecidos. Despois de ver cinco ou seis optou por unha, debeulle de parecer que era a que mellor lle acaía. Xirouse para se ver no espello do armario, estirou a prenda diante da camisa, non quería errar na elección. Cambiou de parecer. Había outra con tons máis azuis que sentaba mellor. Realizado o cambio quedou coa gravata elixida nas mans. Pareceu dubidar. Preguntei: queres que che faga o nó? Home, díxome rindo, despois dos anos que o levo facendo... E colgou a gravata do colo, estirouna, puxo as mans en posición diante do nó da gorxa e xusto aí paralizouse. Uns segundos longos nos que as mans permaneceron amarradas á tira de tela azul ata que as deixou caer enriba das pernas: Manda carallo, esquecín facer o nó da gravata. E que? Comecei a facerllo para disimular a decepción. Dende ese momento perdeu toda animosidade. Cadrou que miña nai subiu ao cuarto para nos apurar, era moito horas, e como non se lle escapa unha, véndonos tan calados preguntou se pasaba algo. Eu calei. Meu pai tamén un bo anaco ata que soltou nun fío de voz : mira ti que home, xa nin o nó da grava sei facer.

PUBLICADO EN EL CORREO GALLEGO

POLÍTICO RICO, POLÍTICO POBRE

Presumen varios destes gobernantes que nós mesmos eliximos – en que andaremos pensado cando o facemos!- que eles chegaron á política ben mantidos, comidos e bebidos. Pois que ledicia. Mira ti que ben. Quere iso dicir que no precisan do meu voto, que se dedican á política por amor á arte, ao ben común, por altruísmo, por fe no xénero humano. Que pouco consideramos somos, que mal calibramos o que por nós tanto se sacrifican, que mal andamos de agradecemento. Creo que unha nova materia educativa a implantar, por se non houbese dabondo, entre os estudantes primeiros, debería ser aquela que rezase: Libro dos agradecementos, co subtítulo de: materia interdisciplinar dedicada á competencia da gratitude ao respecto dos políticos que por nós tanto se sacrifican. Algo longo, pero moi aclaratorio.
 Exemplos para estudar polo miúdo non faltarían. Aínda que non sacado da realidade máis achegada, pola que sempre se deben comezar as aprendizaxes, o caso de Pujol sería un exemplo moi útil. Partindo das súas propias palabras (eu xa era rico cando entrei na política) poderiamos analizar cos cativos como un rico por herdanza é quen de se dedicar en corpo e alma (menos mal que non engadiu que por tal dedicación perdeu moitos cartos) á actividade política, no seu caso non xa tanto polo ben da cidadanía senón pola moito máis nobre actividade de facer nación. Algo superior. Mirar de que a educación e a sanidade, o emprego e a xustiza funcionen é ocupación menor para alguén con tan altas miras, case mesiánicas, encargado de construír un país. Iso si é misión e xenerosidade e entrega. O demais, papas fritas. Eu xa era rico antes de me dedicar á política. Unha frase para esculpir nas entrada de tódalas institucións catalás, para que se saiba, para que a ningún catalá con dereito a decidir se lle esqueza quen foi o pai da patria. Que os fillos sexan investigados por xuíces, por facenda e tribunais de contas é asunto menor, inapreciable. A esencia está no principio: eles xa eran ricos de nacemento, para nada precisaban da política no que a cartos se refire. Que algo anda por refuxios fiscais, que algúns millóns se enredaron en bolsas de deporte, que non cadran determinadas cifras... Pecados menores. A patria precisa un xergón firme por se algo se torce. Pero non indaguen sobre cartos, é de mal gusto, sobre todo entre persoas que xa chegaron á política enriquecidos. De investigar, investiguen aos que chegaron cunha man diante e outras detrás, pero aos que xa entraron comidos, por favor, que sigan en paz. 
Outro que disque chegou comido á función pública é o conselleiro de sanidade de Madrid. Non tería ningún inconveniente en marchar, ten a vida resolta. Pero aí segue. Nin así abandonan. Miren o espírito de entrega polos demais que os invade, os profundos desexos de realizar o ben, e como seguen exercendo a súa función con tanta dignidade como xenerosidade. Este señor suponse que continúa, sobre todo, polas súas dotes de comunicación. Ás veces a valía dun político non está tanto na xestión canto na súa capacidade de transmitir o ben que o fai. Debe ser este o caso do encargado da sanidade madrileña, porque do contrario non se explica que a tal hora aínda continúe na dirección. 
Pero non se crean que acaba aquí a nómina dos comidos e bebidos dedicados á política. O mesmo presidente do goberno encárgase de vez en cando de nos dicir que el ganaría moito máis dedicándose á súa profesión (a diferencia de Pujol ganada por oposición difícil e non por herdanza dubidosa, todo hai que dicilo), coma se con presentarse ás eleccións fose un favor que nos está facendo a todos. Por min pode deixar ese sacrificio cando queira. Se quere volver á súa praza de rexistrador, cando o desexe. Se, para diferenciarse de anteriores presidentes coñecidos só pola súa actividade política, coma se esta fose unha lepra, pretende elevarse á conta da súa ben remunerada profesión, facéndonos crer que é un sacrificado comunitario, mal actúa. Non é ese o camiño. 
A ver se nos aclaramos: a actividade política é nobre, imprescindible, beneficiosa de raíz. Que moitos políticos a emporquen non quere dicir que debamos por principio denigrala. Dedicarse a ela non esixe desculpa algunha. É máis: os políticos non deben ser mendigos, nin presumir de cilicio e vida de anacoretas. Só deben realizar os seu traballo con rigor, limpeza e someténdose aos controis aos que nos sometemos o resto dos cidadáns non privilexiados. Máis nada. Que coman ben ou mellor antes ou despois da súa dedicación política debe traernos sen coidado. Só desexo que non utilicen a política para negocios turbios, que non se concedan privilexios imposibles para o resto da cidadanía, que non se corrompan nin convertan a vida económica do país nunha fosa de esterco. Máis nada. Se teñen cartos, que paguen os impostos que lles toque. Se ganan unha remuneración digna por exercer como políticos, excelente. Pero que non anden, por favor, vendéndonos a burra de que, ben comidos e bebidos, se dedican á política, ao contrario ca outros, só polo interese do ben común. Esa maneira de se diferenciar, político rico, político pobre, é dunha pobreza repugnante.



PUBLICADO EN DIARO DE PONTEVEDRA