QUEN BLOQUEA É RAJOY

POLO que poida pasar, Rajoy e os seus opinantes defensores xa están preparando a terceira elección, esa que sería unha broma de mal gusto, pero á que convén antes de nada buscarlle un responsable. Por suposto, Rajoy nada tería que ver, quen bloquean son os demais, especialmente o PSOE. Idéntica táctica utilizou nas pasadas eleccións con evidente éxito, por iso persiste convencido de que así alcanzaría a maioría absoluta. O causante das segundas eleccións, convencéronos, foi o PSOE por enredar intentando acordos imposibles. Logrou un pacto escrito con Ciudadanos, pero iso eran ganas de perder tempo. Os que o ganaban eran Rajoy e Iglesias, un encastelado na súa cómoda posición, e o segundo cegado pola ilusión infantil de pensar que chegaría a presidente pisando ao PSOE.

Diante de tal alternativa a vitoria estaba cantada: Rajoy ganou, preferiuse o mal coñecido que a loucura por coñecer dos precipitados maximalistas de Unidos Podemos. Cal é a actuación do ganador diante da renovada e medrada oportunidade? Buscar diante de nada bloqueadores, malos que non lle queren deixar gobernar por rancor, falta de amor ao país, intereses partidistas. Por iso antes de dedicarse con tesón a conseguir colaboradores, ocúpase en preparar o camiño por se hai fracaso: a culpa non será miña, que teño 137 deputados e quero o ben do país, a culpa é clara do PSOE que me ten rancor e prefire que se funda o país.

A táctica parece intelixente, pero pode agochar sorpresas. Se na vez pasada repartiron por igual Podemos e PP a causa da repetición de eleccións, por máis que convenceran a moitos de que non foi así, se cadra nesta, que o único culpable sería Rajoy, o asunto pode ser máis delicado. El é quen ten que buscar socios, a el correspóndelle negociar. 137 deputados son moitos e a moita distancia do segundo, pero faltan tamén moitos para 176. Gobernar con 137 é unha temeridade. Non lograr nin un só amigo é un fracaso para calquera político . Pensa que se non consegue socios na investidura será capaz de logralos na lexislatura? Cre, acaso, que só se pode gobernar con maiorías absolutas? En tantos anos de experiencia e raposería política non dá conseguido negociar cun arco parlamentario tan amplo?

Nas eleccións pasadas triunfou o inmobilismo de agardar a que o cidadán preferise, aínda tapando o nariz, o mal coñecido diante duns precipitados ambiciosos que deixaron pasar o sol pola porta entrando en indiscutible declive. Pero nas próximas, se as houbese, puidera ser que o medo causado polos inestables e ambiciosos profesores se tranformase en pánico diante dun gobernante que chapotea na pestilente corrupción do seu partido, incapaz de buscar un triste socio e pedindo a maioría absoluta para desbloquear a broma pesada.

O frenesí da vitoria daríalle máis arrogancia para incementar as desigualdades e para continuar debilitando os servizos públicos, o que reanimaría ao moribundo Podemos, que se cadra daquela si contaría cos desesperados suficientes para que o medo vencese ao pánico.

FACER FILLOS POLO TREBELLO

Para os que xa tocan os 90 anos e se criaron no mundo rural, ir ás mozas esixía unha regras e comportamentos que, para os que non teñan unha idade ou gosten da antropoloxía, pareceranlle incribles. A primeira e intocable condición era a de respecto absoluto polas mozas da propia aldea. A endogamia esixía buscar moza fóra. Un talabarte podía enredar cunha moza veciña, pero se realmente quería sentar cabeza e buscar muller para formar familia, habería de cruzar ríos, camiñar pola noite no medio do monte e aterse ás normas establecidas. Por iso hai tantos contos de lobos. Os mozos volvían noite pecha por camposas e soutos, acompañados das ganas de ser homes e do medo aos ruídos do bosque, aos oubeos do lobo, a algo que se movía sen saber onde e apuxaba no corazón e nas pernas para chegar canto antes á casa. Moitos vían o lobo ou a Santa Compaña só co medo que lles facía caer os pantalóns, os traxectos para atallar esixían cruzar á beira do camposanto, enchouparse en regos, outros víase realmente cara a a cara co lobo pasaban apuros a pesar da navalla que sempre ía no bolso, algúns con sorte, cando había coincidencia, regresaban na compaña dun veciño que volvese por idéntico camiño. Aínda así, cando a noite moi negra e zoaba o vento ou chovía a canadas, os dous vían e contaban idénticas historias, a máis das veces causadas polo medo.

Meus pais mocearon así. Non se podía tódolos días, só tres marcados á semana e os ritos de achegamento requerían paciencia e ganas de conquistar á moza. Porque nos primeiros intentos non se pasaba nin da porta. Como as portas soían se de dobre folla, el na parte de fóra e ela dentro, separados por folla de baixo, falaban e peterreaban co enxeño que mellor sabían. A arte no cortexo reducía o tempo de espera antes de que te admitese a famila dela no corredor. Onde tampouco había oportunidades excesivas, pero alomenos sentaban nun banco e compartían ulidos e brúos das vacas (as cortes ocupaban unha ala da pranta baixa) e o pasar constante de outros membros da familia, daquela era numerosas e xa fosen vellos, nenos ou os mesmos pais da pretendida interrumpían a cada instante a mínima intimidade. Claro que nesas interrupcións máis ou menos voluntarias tamén se demostraba o saber estar do noivo: se era agradable cos nenos, se formal e cabal cos xefes de familia, comprensivo e atento cos máis vellos. Toda unha serie de exercicios ben programados para que a familia calibrase se, por fin, se lle daba a oportunidade de entrar á cociña. Participar na cea dos da casa, ver enredar e chorar aos nenos, escoitar as conversar peneiradas dos adultos, aprender os costumes de relación eran os pasos definitivos para chegar a falar de casamento. Se todo ía ben, entrábase en negociacións e acababa o cilco de conquista en festa rachada, aínda que a economía non dese para moito máis que para que uha perna tapase á outra. Logo, viñan os fillos.

Este ritual sorprenderalle a quen agora por internet e o móbil establece relacións relampo coa finalidade que pretenda. Temos un grave problema de natalidade, pero por falta de oportunidades para o coñecemento e apareamento non é. Coma en tódalas familias, na miña tamén se impuxo o móbil. Estabamos case todos compañando a meus pais que desfrutan dos 90 coa cabeza esperta e o corpo resistindo. Nun momento, aínda sen ser dos que máis utilizamos eses hábitos, coincidiu que todos estabamos cos nosos móbiles a voltas, menos eles, claro, que non lles leva idea. Uns contestaban correos, outros buscaban noticias, outros respondian aos mensaxes do WhatsApp e un falaba polo baixo por Tango cunha rapaza  nun curruncho. Miña nai, como non oe ben, falaba e seguía co seu discurso. As respostas que recibía non eran precisamente educadas: si, non, ben, claro, poida que si... Ela, que non perdeu nin miga de agudeza, deuse conta que falaba para as paredes e calou. Ao pouco, demostrando paciencia e comprensión, dixo: A verdade é que con eses trebellos aínda vos divertides todos... Si, algo entreteñen, dixen eu apagando no móbil. Pero meu pai, que atendía a un lado e a outro, talvez intrigado polo que falaría o neto cunha muller polo aparato, sentenciou: Dende logo, se isto segue así, maldito como aínda ha chegar o día no que os fillos se fagan por estes trebellos. Todos foron apagando os seus aparatos e riron con el. Ao final, non houbo acordo: uns dicían que iso  nunca sería posible, outros, visto o que está ocorrendo, non descartaban nada. O que si quedou claro é que mentres os salarios sexan de 900 € non haberá mozos que, moceando pola antiga ou utilizando o trebello, queiran facer fillos.

UNIDOS PERDEMOS

O grupo político de Podemos ten no seu haber dous méritos que ninguén lle poderá negar: remover e revolucionar a dinámica cómoda e corrupta dos partidos instalados na aternancia de goberno e alcanzar unha representación parlamentaria en só dous anos de 71 deputados. Dito isto,  o partido ou como queira que se chame, perdeu a oportunidade de tocar poder coa velocidade do raio e pasoulle o sol pola porta. Hai oportunidades que se non se aproveitan non se repiten. Podemos malgastou a súa e agora tócalle aprender, sufrir, retroceder, coñecer límites, talvez, polo menos mentres non se aclare, curtirse durante varias lexislaturas para ter a tiro de pedra a oportunidade de gobernar. Ou se cadra non volver a tela nunca máis.

            Tres son a causas polas que Podemos padeceu un freazo en seco. A velocidade excesiva coa que se conduciron sendo conscientes de que agora era o momento, as malas compañías das que tanto dependen e a inconsistencia ditada pola luz que os cegou ao se ver tan cerca de gobernar. A velocidade arrastraunos polo cavorco do engano ao conter dentro de si o frenesí do éxito e a trampa do fracaso. O seu dinamismo propagandístico, a súa facilidade no manexo das redes sociais, a habilidade para conectar con sectores heteroxéneos da poboación acercounos á meta de maneira que nin eles puideron soñar. Pero esa mesma velocidade delatounos na súa ambición rabiosa, nas súas contradicións e na impaciencia que os precipitou na desconfianza e no medo do votante. Con ser os seus fundadores sociólogos e estudosos da política, erraron ao non calcular que en España a desesperación, con ser dura a crise, aínda non é tanta coma para que o cidadán opte por un cambio tan difuso e inseguro así como así, a cegas. Porque no seu devenir programático acabaron por solicitar que se confiase neles só por aludir a un sorriso e unha ilusión baleiras. Instalados no convencemento de que era o momento – e érao-, descoidaron demasiados frontes polos que lles atacaron sen piedade e non souberon dar resposta. Moito votante acabou crendo que eran pura ambición, desexo de poder polo poder, ganas de control e derribo do construído só polo pracer de iniciar unha aventura incerta propia de políticos de departamento de facultade vivos e pícaros, pero verdes e coa cabeza aínda moi chea de paxaros, como demostrou o infantilismo de cegarse coa repetición de eleccións para confirmar a Rajoy no goberno.

            A segunda trampa que os freou está relacionada coas compañías. As do pasado e as presentes. As do pasado por instalarse no comodín de insistir en que a eles o que lles importaban eran os desafiuzamentos, os nenos mal alimentados e as familias sen luz de aquí,  sen necesidade de ir a Grecia ou Venezuela. Pero equivocáronse. Venezuela e Grecia foron dúas referencias fundacionais que o elector non puido esquecer e necesitaba acalaracións. Saber se acabarían lanzando faroles estilo Syriza para logo meter o rabo entre as pernas e entender que clase de asesoramento lles prestaron aos venezolanos, porque , con independencia dos apoios económicos, calquera cunha mínima curiosidade intelectual querería saber os motivos de tanta admiración e fervor por Chávez e as liñas esenciais nas que o asesoraron. Pero é que, a maiores, enfervorizados por tocar poder, idearon unha estratexia de alianzas perigosas cosidas con alfinetes. Entendo que os votos cataláns, valencianos, vascos e galegos son moitos, pero a unidade programática non resistirá o primeiro tirón. Romperá coma tela vella e mil veces lavada. Mareas e compromisos racharán antes do que pensan. E a aposta con Esquerda Unida animada pola tranferencia da frustración de Anguita? Auga de borrala. Amizades de pura comenencia que non callarán nin aportarán nada: é tanta a confusión de intereses e programas que só despistan ao electorado.

            Por último, como consecuencia das dúas anteriores, tanta velocidade e amizades perigosas, obrigaron a unha inestabilidade programática que desconcertou a electores dunha banda e doutra. Pasou por ser un partido en busca de transversalidade,  comunista, socialdemócrata, irmán da caridade, controlador do poder xudicial, agresivo, amable, en fin, cantilenas trantando de lle quentar o oído a quen o escoitaba. Unha confusión, un rebumbio, unha unidade da diversidade na ilusión por gobernar, un refugallo de intereses rancorosos, ilusionados, perdidos, fundados, despistados. Un tótum revolútum que arrincou ilusionando a desencantados, inxenuos, convencidos da necesidade dun cambio, ambiciosos que se unen ao probable ganador. Pero á fin, unha máquina que pretendía unir para ganar, só logrou a unidade para caer no camiño da perdición. Porque, ou moito me equivoco, ou este freazo traerá consecuencias graves. A oposición non une, e os españois, de momento, comprobado está, prefiren que os engane alguén de lei e orde, o malo coñecido, antes que un cambio tan poliédrico, inestable e veloz que o atemoriza. Sí, o electorado tivo medo, o que deberían  analizar os dirixentes de Podemos, se realmente fosen críticos, é por que causaron tanto medo.

GUÍAS DE SAN PETERSBURGO

NON é que acostume a viaxar con guía, gústame máis andar ao meu aire e patear as cidades dunha maneira un tanto anárquica. Pero nesta ocasión, pasei dous días en San Pestersburgo cun grupo conducido por unha guía como nunca outra coñecera. Unha señora tan particular e estrafalaria que en primeiro xerou un malestar xeneralizado entre os turistas e acabou por nos dar lástima a todos. O seu español non era que fose moi fluído, pero polo idioma podería defenderse. O peor da súa actuación centrábase no fragmentado do seu discurso, nos silencios inexplicables, na subxectividade das afirmacións, e nas súas confesións de frustración, descontento e fracaso vital.

Coma se utilizase o micrófono para realizar unha terapia informal na que nos contaba dende a súa insatisfacción afectiva (lamentaba ser unha solteirona insatisfeita), as súas preferencias políticas (non se cansou de insultar a Putin, perdoar a Gorbachov e maldicir a época soviética) , a súa frutración profesional (choraba a cada paso a desgraza de ter que repetir sempre as mesmas anédotas e información) ata expresar a súa angustia temendo que o autobús chocase no descontrolado tráfico da cidade ou algún viaxeiro sufrise un accidente. En fin, unha alegría de señora levándonos dun lado a outro no autobús, trasladándonos polos distintos palacios, canles e xardíns a uña de cabalo e someténdonos a unhas carreiras polas distintas salas do Hermitage cunha présa coma se fuxise dalgún mafioso.

E foi no Hermitage, xa canso e perdido das súas explicacións truncadas e grotescas, cando desconectei os auriculares e me detiven nos cadros ou pezas que máis me chamaban a atención. Pero como ante todo estímulo me domina a tendencia a fixarme máis nas persoas que en nada, axiña detectei outra guía completamente distinta. Nova, atractiva, cun sorriso de neve, branca e rubia, cuns ollos azuis inmensos. Non atendía a ningún grupo. Estaba contratada por un italiano baixo e gordete con pinta de profesor que comentaba con ela os detalles de cada cadro con parsimonia.

Ela atendíao cunha dedicación exclusiva e delicada que o profesor agradecía con sorrisos e admiración. Seguín as súas explicacións en varios cadros de Rembrandt e confirmei que o italiano non só era profesor senón tamén profesor de arte. O diálogo que mantiña coa guía demostraba un coñecemento e fondura que ninguén que non estudase arte podería expresar. E a guía non lle quedaba atrás. Ademais de falar un italiano perfecto, víase culta, delicada, educada. Como a miña guía fuxía das salas temendo que os cadros a escaldasen, para non perderme do grupo perdín á parella de profesor italiano e guía fermosa. Máis tarde, á hora de comer, no restaurante, quedei desconcertado cando nunha mesa vin á parella formada pola guía rusa e o profesor italiano collidos da man e mirándose aos ollos coma se o Hermitage os namorase de maneira súbita.

FALAR COS FILLOS

NO edificio onde vivín durante algúns anos, tiña o título de ser o máis vello do seus moradores. Estaba rodeado de mozos solteiros, novos, vitalistas, e de matrimonios nos seus inicios, moi atrevidos eles, pois ían xa tres parellas polo segundo neno. Era un edificio de moito neno e mocidade alegre, educada, que trataban con certa condescendencia ao vello que alí con eles coincidía no garaxe, no ascensor e nas reunións da comunidade. Algo que me indicou as transformacións que con axilidade se estaban a producir na sociedade era o nivel cultural e diálogo destes habitantes. Todos profesionais, estudados, con emprego, o que non é unha mostra precisamente significativa do que ocorre, pero si de por onde van determinadas liñas para o futuro. Tanto solteiros coma casados coincidían na facilidade para harmonizar diversión con laboriosidade, alegría con responsabilidade. E todo dentro dun respecto e dialogo que non era tan frecuente na xente da miña xeración. 
Máis afeitos á democracia, as reunións de comunidade resultaban prácticas e civilizadas; os problemas de convivencia diaria solucionábanse con facilidade por ser dados a se situar no lugar do outro; as perturbacións inevitables de choros de nenos ou algunha festa que se prolongaba máis do debido eran sempre aclarados cunha desculpa sinceira. Gustábame convivir con veciños tan novos.
Entre os casados, algo que me sorprendeu favorablemente foi o dominio do inglés. Polos seus traballos, polas parellas elixidas, polas viaxes, polos estudos, todos manexaban con fluidez outras linguas. E o que me chamou a atención foi que tamén todos lles falaban aos fillos dende o berce en inglés. Cando me atopaba cos cativos e intentaba ser agradable, comprobaba que me contestaban con naturalidade nesa lingua, pois con algún dos proxenitores era a que falaban a cotío. Un agradable descubrimento. 
Certo, como xa dixen, que cadrou nun ambiente non maioritario, pero sen ser un dato sociolóxico contrastado, é un indicio de por onde vai a mocidade culta do momento. Os nenos falaban indistintamente con algún dos pais en varios idiomas con toda naturalidade. En contra dalgunhas ideas estendidas, ningún destes meniños presentaba dificultade para aprender varios idiomas a un tempo, ao contrario, víanse seguros pasando dun a outro.
Mágoa que esta tendencia non se vexa favorecida cunha práctica que xa noutras ocasións teño solicitado: que dunha vez se deixen de dobrar as películas na televisión. O exemplo de Portugal non pode ser máis clarificador. Comprendo os intereses do gremio de dobradores, pero nada sería máis beneficioso que proxectar as películas no seu idioma orixinal con subtítulos. Eso si: o que non atopei entre os cultos e políglotas papás do edificio, foi un que lles falase aos fillos en galego. Non digo nada. Constato. 
Escritor e profesor de in

DEUS CONTA AS BÁGOAS DAS MULLERES

NON me pregunten o porqué, pero estou convencido de que as mulleres entenden mellor o mundo que os homes. Será pola testosterona varonil, que tampouco nos deixa vivir tanto coma elas. Hai algo no home que o incita á abxección e á estupidez, á catástrofe total. Un home loita contra vento e marea por erguer un imperio, por facer cartos, por dominar, progresar, e cando chega á cúspide, cando parece ter alcanzado o soño detrás do que andaba, guinda o éxito pola borda. Esnaquiza todo. Coma se unha insatisfacción inconsciente, unha chamada autodestructiva o invitase a realizar unha queima definitiva de todo o logrado para comezar da nada outra vez ou para morrer por cansanzo.

Só se lle ocorre para escapar de tal tedio poñer os ollos na axuda feminina, apoiándose nunha muller fermosa e máis nova, que o impulse de novo para non morrer de fastío. Isto que tanto se repite en homes chegados á madurez, sexan cultos ou incultos, saíndo da nada ou herdando fortunas, vivindo apegados á arte ou fozando nos cartos coma marráns, ocorre xa na máis tenra mocidade se o triunfo é evidente.

O modelo máis nefasto, o que por desgraza os nosos nenos trantan de emular, é o do futbolista triunfador. Como algún adestrador dixo: os nenos non queren xogar ao fútbol, xogan a ser futbolistas, que é diferente. E os pais dos nenos tamén. Algún amigo tenme contado que retirou ao seu rapaz do equipo infantil no que pensaba realizaría unha san actividade deportiva para non asistir a partidos nos que os pais, convertidos en energúmenos e perdida a razón, convencidos de que teñen na casa un embrión de Ronaldo, insultan ao árbitro con rabia e saña. Non imaxino a ningunha muller chegado a tales extremos por unha ilusión tan banal, si en cambio véxooas a cada paso sachando forzas de onde parece non hai para loitar polo esencial dos seus fillos: comida, saúde ou educación.

Con todo, o peor segue sendo esa necesidade masculina de se facer machotes humillando ás mulleres. É a cacholada máis ignorante e daniña na que se manteñen. Como un home para sentirse tal pode atopar satisfacción desprezando e humillando da maneira máis groseira a unha muller? A santo de que mozos atléticos, podres de cartos, incluso formados algúns, polos que as mulleres tolean, necesitan asociarse con negociantes impresentables que optan por facer cartos traficando con mulleres, incluso menores? Bendita sexa a presunción de inocencia. Sen ela volveriamos á lei da selva. Pero algo parece evidente: mozos que se teñen por heroes, aos que as masas, todo político, institución, mesmo a igrexa os acolle para ofrendar os seus éxitos os pés de canta Virxe se coñece, mantiveron tratos cun presunto mafioso e porco traficante de mulleres. Non ten explicación. Salvo que aceptemos como certo por onde comenzamos, que elas son máis sabias e entenden mellor o mundo, e que teñen razón os xudeus: Deus conta as bágoas das mulleres.

O DÍA DAS VOTACIÓNS, LISCO

            Os que escribimos con frecuencia nos medios de comunicación temos algo de predicadores. Dos que non dan trigo, claro. Tal e como nos ensina o noso presidente Rajoy coa sabeduría PTV (de Pontevedra de todoa a vida) expresada en píldoras irrefutables: no é o mesmo predicar que dar trigo, é máis difícil gobernal que falar, hai que ser serios, gobernar con sentido, como Deus manda, e deixarse de aventuras de mocosos que non aprenden ben os temas, non os saben cantar e  teñen a cara de se presentar diante dos cidadáns cos deberes sen preparar. Por isto é que moitos escribidores andamos cantando sen saber ben os temas, por peteneras, e así nos vai.

            Hainos claros : apostan por un partido e bendíceno contra vento e marea. Son incondicionais, case seareiros, fanáticos algúns. Gustan moito no Bernabeu ou no Camp Nou, pero nos outros campos non merecen a máis mínima credibilidade. Ven só virtudes nos seus elixidos, descúlpanlle os fallos máis estrepitosos e fártanse de articular discusos tratando de facer coincidir a realidade cos seus desexos de tiunfo dos seus colores. A razón está sempre do seu lado, e se non está, peor para a razón, porque a verdade está desmostrada de antemán e non ofrece dúbida salvo para os estultos, os comenencias ou os cegos sen mala fe. Barullan moito e manipulan canto poden. Hainos de tódolos bandos,  soen caer máis polos extremos. No é que sexan máis veloces nin centren mellor, senón que se prestan a encirrar contra o oponente da maneira máis radical que saben, ao que non  lle dan nin auga en perigo de deshidratación. Desexan con toda a súa alma que o enimigo morra de sede no deserto. Acostuman uns a pontificar que o mercado e a propiedade privada, cruel e malévola, matan a millóns de nenos, converten aos homes en abusadores de mulleres, ás mulleres en esclavas, aos pobres en bondadosos absolutos que viven sen auga, alimentos e luz por culpa dunha conspiración de ladróns con gravatas de Hermès que se encargan cada mañá de progamar  este val de bágoas invivible, cada vez menos, en contra de toda evidencia, simplemente porque o mal está descuberto e hai que acabar con el da maneira que sexa. Aos do outro extremo, pola contra, sóbralles saber que o gran problema desta sociedade son os impostos, os vagos, os cansfrauta  populistas, violentos que non respectan a liberdade, valor sagrado sempre que os favoreza, e por darlle alas a un estado inútil, burocrático, ladrón por naturaleza (sempre que non o necesiten), que non se atreven a deixar todo nas mans dos cidadáns libres, os cartos nos seus petos, as decisións serias nas súas mans. Tanto uns coma outros non se morden porque aínda quedan algunhas formas, pero se as mínimas ataduras que nos quedan se perdesen, uns armarían ao pobo soberano para facer a revolución e os outros dirixirían drons dende despachos para aniquilalos.

            Existen predicadores con maior sutileza. Non caen na pornografía descarada dos anteriores, pero dan e dan voltas para acabar suxerindo que fóra do malo coñecido non existe salvación. Son eses politólogos experimentados, resabiados, que prevén o futuro coma arúspices, e preveñen ao votante diante dos enganos maliciosos dos partidos tramposos que os vulgares mortais non damos pillado. Exercen a súa prédica con suficiencia e incluso permitíndose berrar ao electorado pola súa mala cabeza elixindo sen ton nin son. Dan unha de cal e outra de area, pero acaban sempre no punto de inicio: cambien, enreden, proben, xoguen, arrísquense e verán, verán o que nos agarda. Poderiamos dicir que son os verdadeiros gardiáns para que non se produza ningún cambio, porque eles, na súa infinita sabedoría, na análise histórica e na perspicacia política innata que os acompaña (algúns foron antes políticos con fracasos monumentais), encárganse de nos aleccionar para que non cometamos erros dos que nos teñamos que arrepentir. Resumindo: voten a Rajoy porque sempre é moito mellor a malo coñecido que o bo por coñecer.

            Hai aínda outras categorías, pero xa non me deteri nelas, porque nalgunha habería de incluirme e prefiro manter un certo suspense. Actuarei  como lector e diante dos modelos de prédicas que lles acabo de mencionar,  paralízome, éntranme unhas ganas locas de non votar. Véxome votando co nariz tapado ou tremendo polo medo a que cheguen os bárbaros e decido marchar, covarde que son, prefiro ver dende lonxe os resultados e atopar evasións inmediatas para esquecer o lío no que case seguro permaneceremos. Con todo non deixarei de ser cidadán responsable; lisco, pero votei xa por correo. Así, xa a papeleta enviada, sen ter que presentarme diante de toda a mesa eleitoral co DNI nos dentes e o voto pillado con luvas para non me manchar, creo que soportarei mellor esta segunda votación. A terceira, por favor, que non tenten, igual nin por correo.