O BANQUEIRO DE DEUS TEN MEDO

Moitas veces penso se non inventarei as noticias, se non me deixarei levar pola miña imaxinación dada á quentura, transformando o feito obxectivo en asunto novelesco. Pero non. Contrasto informacións de distintos diarios, repaso por se o soñaría ou moldearía os datos á miña comenencia e non me equivoco. É certo. Sucede o que tanto sorprende. Lean e dirán vostedes se é ou non é. Disque o banqueiro de Deus tiña medo de que o matasen. O banqueiro de Deus? Ten Deus banqueiro? Que non se me perdoe nin un só dos meus moitos pecados, pero dende cando Deus ten un banqueiro ao seu servizo? Para que o quere? Trato de buscarlle a utilidade e non lla atopo. Intenta dedicarse a dar crédito, recolle os aforros das mulleres piadosas, negocia con futuros, inviste en Inditex, en Facebook? Desexo que mida ben as súas xogadas. Tamén Deus anda metido en negocios sucios, branquea cartos das armas e das drogas, da prostitución, do xogo, do crime? Deus? O dos xudeus, o de Nazaret, o dos pobres, o dos perseguidos, o dos orfos, o dos nenos? Entendo: non é banqueiro de Deus, é da Igrexa católica, do Vaticano, dirán para poñerme cos pés no chan. Ben. Aínda así. Por que teme pola súa vida? Como pode ter medo de que o maten? Viven no Vaticano baixo tensións paranoicas? Cheira tanto a podre o ambiente nesas santas mordas?Sempre que podo repito as tres partes de “El Padrino”, calquera delas me parece moi instrutiva, pero da trama da terceira, polo que se vai vendo, non andaba moi fóra rego Coppola. Espionaxe, chantaxe, ameazas, medo, roubos, maquinacións para acabar co inimigo, intrigas de capelas, segredos de sotanas, ambicións do máis humano, todo ben aliñado coa hipocrisía e finura da alta diplomacia, conforman unha paisaxe de corrupción e podremia coma a de calquera das peores empresas dos peores mafiosos. Modélico. Atordado e non ben recuperado do anterior, comprobo como a varios políticos moi achegados ás teses da Igrexa católica se lles fai o cu manteiga intentando convencer a un magnate americano para que monte unha enorme casa de xogo e meretrices na súa comunidade. Non me tomen por estreito. A min “La casa verde” e “ Pantaleón y las visitadoras” sempre me pareceron unhas magníficas novelas, pero que os vixiantes para que en “Educación para la ciudadanía” non se adoutrine nin unha coma contra os principios polos que con tanto celo pía Rouco Varela; os mesmos que non ven razón para un imposto sobre os bens da igrexa; os sempre atentos por non molestar nin unha miga ás autoridades eclesiásticas, que sexan eles, precisamente eles, os máis afanados por levantar unha vulgar Sodoma e Gomorra nos arredores de Madrid ou Barcelona, non deixa de me sorprender. Será, claro, que non atino a comprender o impulso que daría ao emprego unha empresa de tales características. E por se non tiveramos motivo para o pasmo, a cada paso líome máis coas cantidades que manexan os nosos expertos en asuntos da alta banca. Recoñezo e dáme vergonza, maldito como falo en serio, non dominar con máis soltura os asuntos de números. Dende hai anos veño insistindo na necesidade dunha cultura científica imprescindible tanto ou máis ca literaria ou artística, noxo debería darnos entender só estas como síntoma dun mínimo cultivo. Pero aínda admitindo a miña debilidade numérica, alguén podería dicirnos dunha vez onde acaban os salvavidas de miles de millóns para os estafadores? Onde comeza a usura, cales son os límites entre o desfalco, o roubo puro, a mala xestión, os descaro, o abuso, a incompetencia e o delito? Como se pode pasar de tres mil millóns a nove mil, catorce mil, dezanove mil e vintetrés mil no tempo de saborear unha cervexa fría? Que clase de sabios executivos son eses que pasan de inaugurar un gran banco, ao tres meses declaran beneficios e aos tres seguintes recoñece que todo está afundido? Cen mil millóns. Disque cen mil millóns chegarán para sanear a nosa banca? Chegarán? E que, chegados a esta situación, por cincuenta mil máis que non quede o saneamento. Cada vez vese todo moito máis claro. Por que estamos así? Por vivir por riba das nosas posibilidades, por mamar do crédito coma bebés da teta. Como o imos solucionar? Pedindo un crédito de cen mil millóns - iso si, a moi bo interese-, con el saneamos a banca e Rajoy xa pode ir coa conciencia tranquila a berrarlle á “Roja”, satisfeito por facer o que tiña que facer. Como Deus manda. Resumindo: que o mundo está tolo de remate. Porque vostedes pensarán o que queiran, pero a min que me expliquen ben polo miúdo se o banqueiro de Deus ten medo porque xa se ve no brete de ter que pedir un crédito de cen mil millóns de euros (ou máis) para sanear as contas do Vaticano, porque se resiste a investir, a pesar das presións non confesables, na enorme casa de citas que Esperanza Aguirre quere traer para Madrid ou porque sospeita que os españois na puta vida daremos pagado o crédito que nos concederon, grazas á presión de Rajoy, para que saneemos os bancos, a cambio de sacrificios eternos por parte dos cidadáns, co que acabaremos en peregrinación a Roma xa que Santiago non nos dará cuberto o milagre. De calquera maneira que sexa, non me estraña que ata o banqueiro de Deus tema pola súa vida, isto pode irse das mans e acabar coma o rosario da aurora, é dicir: que non se salven nin os usureiros, que é, de momento, para os únicos que segue habendo crédito.


PUBLICADO EN DIARIO DE PONTEVEDRA

NON SABER MORRER

A EUROPA PARECE QUE LLE PASASE O QUE A TESSA, A PROTAGONISTA DE "ANTES DE MORIRME" DE JENNY DOWNHAM CANDO DI: 


"ES COMO SI NO ESTUVIERA MURIÉNDOME CORRECTAMENTE"


A PESAR DE TODO, CONFÍO EN QUE EUROPA SAIBA SOBREVIVIR.

DUEÑO PODEROSO

EL AMOR ES UN DUEÑO PODEROSO, Y ME HA HUMILLADO HASTA HACERME CONFESAR QUE NINGÚN DOLOR IGUALA SU CASTIGO, NI HAY GOZO MAYOR QUE LA DICHA DE SERVIRLE.


SHAKESPEARE

O SEÑOR AO QUE LLE CARGABAN A ESCOPETA

O NENO levaba tempo intrigado coa solta dos faisáns na finca da Revolta. En canto se abría a caza, achegábanse ducias de señores decididos a pasar un bo día matando faisáns. O pai quería ensinarlle ao fillo como se organizaban os postos, como se soltaban ata duascentas e, en canto eran abatidas, como os cans portaban cada peza para o seu dono; a aldea parecía nun día festa, os tiros petaban coma foguetes durante toda unha xeira. Pero non era doado cumprirlle o gusto, el tamén participaba da tirada e nunca lle acaía levalo. Ata que un domingo, por pasar a noite anterior en vela a causa dunha vaca enferma, non lle apeteceu ir tirar e decidiu, xa cerca do xantar, saír co fillo ao campo.

Baixaron polo camiño da Revolta. En canto chegaron á finca dos tiradores, coma ao axexo, detivéronse nun cotarelo para observar. O pai deuse conta de seguida de que o neno quedara defraudado. Seica non che gusta?, preguntoulle. Si, contestou o rapaz coa boca pequena para non magoar ao pai. Regresaron para a casa moito antes do calculado. Polo camiño pasaron por onde estaban aparcados os coches. Víchelo, papá?, tiroulle do pantalón o rapaz ao pai sinalándolle un coche de luxo á beira do que paseaban dos homes. Seguiron ata a casa sen moitas palabras, pero antes de entrar ao neno acor doulle: e por que un señor dun posto tiña un home ao seu carón que lle ía cargando na escopeta? Porque é un moi importante, respondeulle o pai. O que lle cargaba a escopeta é o seu chófer e os homes que viches á beira do coche que tanto che gustou son os seus gardas; a unha persoa tan importante pode haber xente que lle queira facer mal, el é o dono dun banco. O neno calou.

Pasados uns meses, o pai andaba dun humor rabioso, e na casa non se falaba doutra cousa ca duns cartos que disque non se podían retirar do banco. O fillo agardou unha miga de calma para facer cadrar as súas sospeitas: e o banco ese que non che dá os cartos é o do señor ao que lle cargaban a escopeta no tiro dos faisáns? O mesmo, foi seco o pai. Eu xa o sabía, atreveuse a rosmar polo baixo o pequeno: que cazador precisa un home á beira para que lle vaia cargando na escopeta...

PUBLICADO EN EL CORREO GALLEGO

BUSCAR UN TRABALLO DE VERDADE

Quen mellor saben buscar traballo son as mulleres. As estatísticas poden dicir o que queiran, pero cando realmente estala a desgraza de quedar sen emprego, quen primeiro se agarra ao que sexa para seguir tirando da casa e manter aos fillos é a muller. Limpa escaleiras, coida vellos, fai horas en varias casas, préstase ao que apareza con tal de sachar euro a euro o indispensable para a subsistencia. Elas son as que nos peores tempos pelexan contra vento e marea, sen perda do corpo, descoñecendo todo orgullo e vergonza, a única vergonza é non poder dar de comer aos nenos. Pouco lles importa que o traballo pinte duro ou brando, que as exploten moito ou pouco, que o salario mereza a pena: se hai que ir, vaise; se toca partir o lombo, pártese. A maioría das mulleres, incluso nas peores condicións, será raro que se deixen vencer polo desánimo, a queixa ou a depresión. Sobre todo cando hai fillos aos que manter, vestir, levar á escola, ás veces incluso malcriar, elas non agardan chamada da oficina de emprego, nin se distraen nas prazas ou no bar a ver se cambian as circunstancias, nin miran que as condicións sexan malas o pésimas. Non hai escusa. Unha forza e sentido prácticos exclusivos dánlle alas para atopar os últimos cinascos de emprego que se ofreza. Por iso, claro, están máis expostas aos empregos máis precarios e máis veces das que se admite traballan por riba das súas forzas, aínda que consten como paradas Pero non é destas dignas buscadoras de traballo de quen lles quero escribir hoxe, senón duns expertos en manter permanentemente o seu emprego a costa de que diminúa entre a poboación. E digo emprego por dicir algo, porque do que se trata é de hábiles prestidixitadores que transforman o conto e a charlatanería nun modo substancioso de vivir. Refírome aos chupatintas, mediadores, comisionistas, tramposos, subornadores, falsificadores, amañadores e larpeiros que abundan tanto neste país e que souberon converterse en indispensables para establecer contactos, facilitar a apertura dun negocio, conseguir unha firma, recalificar un terreo, axilizar un prazo, vencer unha resistencia ou chantaxear a quen estorba. Son tantos e foron tan vivos, que, non contentos con instalarse na vida fácil, lograron a fazaña de convencer ao resto da poboación de que son importantes e admirables. Chegaron a ter prestixio e a ser envexados. Sen o máis mínimo pudor, calquera destes caralavadas alardea da súa facilidade para infrinxir a lei, machacar ao débil, estafar ao honrado ou tentar con subornos ao máis honesto. Esta tropa, tan abundante como imprescindible para a vida diaria, é en gran parte a causante de que moitos que si quere traballan non poidan facelo. Convertéronse nunha caste imprescindible para o funcionamento dun sistema podre, apañáronse para darse a valer, impuxeron incluso moda e estilo, gastan e fanfarronean , convencidos de que eles son os que moven a economía. Son estes mediadores da corrupción, empregados da toxicidade do sistema, os que primeiro critican aos que eles consideran lacazáns e pouco dinámicos. Téñense a si mesmos por laboriosos e benfeitores do ben común, cando só miran o seu ego mesquiño, o seu inconsciente baleiro vital. É en grande medida esta ralea estendida por tódolos niveis da administración a culpable de que tantos mozos e homes de mediana idade, mulleres, xente estudada e menos preparada, anden agora en malas horas ansiando un emprego ou matinando en emigrar por necesidade. Entender que son só eles a causa de tanto paro neste momento é dun reducionismo simple. Pero resulta inevitable a repulsión que produce esta canalla orgullosa e despectiva empoleirada no seu noxento modus operandi. A podremia que esta caste estendeu no enramado social é dunha forza inconmensurable. As institucións e as empresas permitiron que estes laboriosos roedores acabasen coas bases sólidas do traballo, o esforzo e a dignidade. Moitas series reflicten hoxe con mestría o tecido sociolóxico do momento coas artes do mellor cine. Non son eu só en dicilo. Nunha delas, The Wire, aparece unha escena na que se resume todo de maneira maxistral. Nun despacho de altas misións reúnense varios directores supremos da cidade de Baltimore: o alcalde, o xefe da policía, o fiscal e algún fino asesor. Atentos cada dun á loita desapiadada polo seu campo de interese, entran nunha defensa violenta. O alcalde pensa nos votos, o fiscal na reelección, o xefe da policía en manter o seu posto, todos, interesados máis que nada por manter o seu traballo, acusan e tratan de extraer do outro o que máis os pode favorecer. O alcalde quere que se reduzan os crimes antes de fin de ano, o xefe da policía pretende reducilos a costa de enviar aos máis incautos maleantes que pille á cadea, o fiscal acúsao de pretender saltar os máis elementais procesos xurídicos. O conflito medra en intensidade, acúsanse uns aos outros, ameázanse, parece que todo vai estalar en calquera momento ata que intervén o moderador do grupo, o hábil conciliador. Non ten máis ca dicir unha frase: señores, non quero que teñamos que buscar un traballo de verdade. Nese instante os sorrisos regresaron á cara de todos, as boas maneiras impuxéronse, a amabilidade e a cortesía hipócrita dominan o espírito da reunión. Aos paxaros dos que lles falaba, esa caste experta na corrupción e na arte de ganar sen producir nada, entre a que abunda bastante político e elevado funcionario mediocres e superfluos,ocórrelles outro tanto: ceden, amañan entre eles, renuncian, protéxense, deféndense, liman a lei ata que lles acae ben, modifican as regras de xogo, castigan, afunden a quen sexa. Todo con tal de no buscar un traballo de verdade. Iso que o fagan as mulleres que deben sacar adiante a familias completas sen un mínimo salario.

POBRE MARIO CONDE

COMPROBADO que é máis difícil que un banqueiro acabe na cadea –aquí, en Alemaña ou en Singapur– ca que un camelo entre polo burato dunha agulla, supoño o que debe pasar pola cabeza de Mario Conde estes últimos meses, máxime agora que se recordan detalles da súa condena. Coa que está caendo, pensará, como eu, única alma expiatoria deste país, puiden caer no cárcere. Non me estraña que como mecanismo de equilibrio se acolla a canta hipótese de conspiración se lle ocorra. No seu lugar, a min non me contentaría a explicación de que varios presidentes do goberno arrimados a banqueiros rancios lla xurasen por envexa, temor, rancor ou o que fose. Non apreciaría razón convincente sen meter no complot a grupos pesados dos EEUU, presidentes de nacións poderosas e outros donos do mundo encargados de desfacerse dun mozo arrichado de Tui experto en facerse rico, ata o punto de se atrever a competir coa aristocracia intocable e inamovible dos cartos.

Non me digan que calquera de nós, no seu lugar, non estariamos con pesadelos cada noite nos que participarían Blesa, Rato, Pego, Méndez, Pages, Parra, Amorós, Moltó, MAFO, se esquecer aos Botín e outros clásicos aos que el debe coñecer en calzóns. Como, tirará dos seus cabelos mentres se cobre de borralla, puiden ser eu o único que paguei por uns débiles pecados veniais cando outros, afogados en podremia e cheirume fétido, corrosivo, tanto como para estar a punto de afundir un país, manteñen a serenidade, o silencio orgulloso, a defensa firme, convencidos de que a súa actuación respondeu ao momento, ás duras e variables circunstancias. Acordaralle, claro, o falecido presidente Rojo e innumerables personaxes que se confabularían para acabar con el. E recoñecerá, talvez, que igual que naceu co don da clarividencia para ver negocio onde outros no vían nada, tamén lle tocou o sino de que confluísen contra el todas as galernas de intereses cruzados encargados de liquidalo (é un dicir: unha vez no alto, por frío que vaia, non é doado caer esmendrellado). Líbreme a corte celestial de facerlles pensar que é isto unha defensa débil e a destempo de quen ningunha defensa precisa, nin se cadra merece. Pero o certo é que, volvendo ao inicio, certificado como está que antes morremos coa fame ou a coitelo a maioría da poboación ca permitir que un dono dos cartos acabe na cadea, mal se dá explicado que Mario Conde puidese pasar os anos que pasou á sombra sendo como era banqueiro de moda. Se cadra por iso: por se facer ver máis do debido. Demasiado peiteado e chulo, díxome nunha ocasión unha amiga. Estes paxaros de agora agóchanse coma teupas, malamente imos sabendo das súas trapalladas, e aínda despois de coñecelas, coma se nada, outra vez desaparecen, eles e os cartos, e aquí non pasou nada.

PUBLICADO EN EL CORREO GALLEGO

TI DE QUE TE RIS?

Disque comentaristas da televisión do Reino Unido e de Italia estiveron moi ocorrentes con España a propósito da actuación da cantante que nos representou en Eurovisión. Ao parecer, ridiculizando tanto a súa voz como a súa vestimenta, aproveitaron a situación da banca e da economía en xeral para rirse de España, á que consideran nas últimas e a piques de pedir papas. Eu non escoitei nin vin á nosa representante, non sei se é certo que berraba como para romper os tímpanos ou se ía cuberta por unha cortina de piso hipotecado, pero ao que non lle acabo de atopar excesiva conexión é a rirse dos “outros” países como remedio para as propia tristezas ou escape evasivo diante da cegueira de non aceptar a crueza da verdade: o problema é de clases non de países. A moda última vén sendo rirse ou criticar a gregos, portugueses, irlandeses, españois e italianos acolléndose a unha serie de tópicos e xeneralidades que para nada se axustan á realidade. Que é iso de que os gregos son un desastre, dilapidadores, vagos, mentiráns, insolidarios e improdutivos? Por que a exnadadora francesa agora ao fronte do FMI se atreve a dicir con descaro que os gregos non lle dan ningunha mágoa, que paguen, que paguen os seus impostos? Como é que se corre sen a máis mínima puntualización que os funcionarios gregos son inútiles, os profesionais ineptos e as clases traballadoras preguiceiras? A santo de que admitimos como verdade incontestable que os españois se pasan os días de festa en festa, lacazáns empedernidos, gastan os cartos dos laboriosos xermanos en infraestruturas inútiles, servizos que non se poden permitir e luxos improcedentes? Moita facilidade para rirse e mofarse de todo un país cunha alegría irreflexiva. Hai políticos gregos, españois, alemáns e holandeses impresentables. Hai banqueiros universais que pouco ou nada lles falta para ser salteadores de camiños con gravatas de 100 euros, pero tamén ser reparten por distintos países, por suposto en Alemaña, Reino Unido, Luxemburgo e Bélxica. Bruxelas sabe de defraudadores á facenda igual que Madrid, Barcelona, Atenas e Berlín. E en Londres, Liverpool, Sevilla ou Palermo hai excluídos sociais. A quen criticamos cando falamos de gregos, españois ou alemáns? Referímonos aos multimillonarios gregos que arramplaron cos seus cartos a Suíza? Falamos talvez de mozos españois licenciados que levan anos en paro despois de realizar estudos no estranxeiro e traballar como bolseiros por mil euros nunha empresa que foi a pique? Estaremos se cadra sinalando aos executivos bancarios que blindaron a xubilación con millonarias indemnizacións? A risa non vai países, vai por clases. Si, é certo que en Alemaña só teñen unha taxa de paro do 5,6% fronte a máis do 20% en España. Pero, que hai en común entre un asalariado de minijobs xermano e un exdirectivo de Bancaja español? En que se semella un funcionario sanitario español que paga relixiosamente os seus impostos a un millonario defraudador en paraísos fiscais de Londres? Onde radica a causa do desprezo que pode sentir un traballador de Manchester cara un parado de Valencia? Quen se está beneficiando deste andazo de enfrontar países contra países, laboriosos contra lacazáns, organizados fronte a anárquicos, aforradores contra dilapidadores? Realmente os directivos dos bancos dos lands alemáns, que tamén necesitaron rescate de fondos públicos e non os dan levado aos tribunais, son moi distintos dos directivos das caixas valenciana, madrileña, catalá e galega en España? En que se diferenza o medo dun parado irlandés ao dun andaluz? A xeneralización por países convenlle á caste dos financeiros globais e tranquiliza aos máis desfavorecidos locais. Serve ao primeiros para desprazar a súa responsabilidade sobre o foco nacional. Evade aos segundos facéndolles crer que no país veciño pode ser moito peor, que goza da sorte de pertencer a un colectivo de categoría superior, cando o evidente é que, viva na rica Baviera ou na pobre Estremadura poden ter máis en común do que eles sospeitan. O sociólogo Claus Offe resúmeo con claridade: O debate que hoxe se realiza entre países debe cada vez máis ser entre clases sociais. Cando haxa partidos europeos con intereses de clase europeos, Europa será unha realidade.


PUBLICADO EN DIARIO DE PONTEVEDRA