EL PAN DE MIS HIJAS

Sorprendente a previsión e conduta conservadora de algúns dos máis coñecidos transgresores. Hoxe leo nunha entrevista a Sabina que ten creada unha sociedade denominada El pan de mis hijas (incluso inventando o nome dunha sociedade mercantil desmostra que enxeño non lle falta) mediante a cal gran parte dos beneficios dos seu traballo nin os ve, van directamente para elas e a súa nai que llos xestiona. Miren por onde, o crápula máis consentido  (teño a seguranza de que gran parte das nais do país sería indulxente se unha filla caese na súa verborrea seductora, pícara e dipsómana agora apaciguada) comportándose coma un burgués catalán, previsor e paternalista, responsable do futuro da súa proxenie, el que andara de bar en bar por Londres tocando na guitarra antes de converter o Mondrágara no refuxio dos máis atrevidos e intelixentes pecadores. 

Algo parecido acorrérame ao coñecer as últimas preocupacións de Roberto Bolaño, el saltando de Chile a México, a Europa, buscándose a vida coma un trotamundos detrás das letras e do ritmo da súa prosa, entregando a súa vida polo seu soño, para rematar case obesesionado nos últimos anos con escribir cunha finalidade pura prosa: que os seus fillos Alexandra e Lautaro quedasen económicamente cubertos grazas ao seu esforzo literario. 

Unha hipóstese que se me ocorre- o máis probable unha parvada- é que en realidade non son eles os calculadores e sobreportectores pais que pretenden eliminar as dificultades da vida aos fillos, senón que pola súa propia necesidade soen atopar mulleres que os proetexen e, de maneira proxectiva, obríganos a aprender as vantaxes de prolongar esa protección aos seus propios fillos. Falar por non estar calados, claro, pois calquera fai o que sexa polo pan dos seus fillos. Outra cousa é se para as criaturas resultará máis beneficioso espertar cada mañá nese confortable colchón regalado polos pais  ou espelirse para atopar o seu propio camiño. Se cadra para isto, con ser eles quen son, nin Sabina nin Bolaño teñen unha resposta na punta lingua, e mira que a teñen ben afiada calquera dos dous...

O CAPITALISMO DO DESASTRE

O DOCUMENTAL titulado A doutrina do shock, do que é protagonista Naomi Klein, peca de falta de espírito crítico. Sería moito máis convincente se contase con opinións que rebatesen ou escaravellasen nas contradicións posibles da tese que se mostra. Con todo, paréceme moi necesario velo. O argumento séguese ben: así como no campo psíquico, Ewen Cameron ideou técnicas de control nas que mesturando electroschock con privación do sono os pacientes sofren unha desestruturación da mente para inducilos a novas crenzas, no mundo económico e social, Friedman e o seu equipo de Chicago, baixo a dirección do austríaco Friedrich von Hayek, convenceron a pensadores e gobernos da necesidade do aplicar a teoría do shock para o progreso e o mantemento das esencias do capitalismo. Se non se intervén, se damos liberdade plena, os mercados, sabios, saberán regularse e buscarán a saída máis saudable. Contrario á filosofía do New Deal, preocupada por poñer a traballar aos cidadáns grazas ao investimento público, os economistas da escola de Chicago defenderon a liberdade dos mercados e a conveniencia do shock como elementos reguladores.

Convencida Klein de que en tempos de caos coma o que vivimos é imprescindible analizar a historia, realiza un percorrido curto, fixándose no Chile de Pinochet (laboratorio das teoría de Friedman), a Arxentina de Videla, nos gobernos coincidentes no tempo de Reagan e Thatcher e na caída da mundo soviético. A través destes acontecementos históricos vai constatado como en todos existe unha coincidencia: liberdade de mercado como modelo absoluto no que os servizos públicos ou pasan a mans privadas ou simplemente desaparecen. Os piares non se disimulan: recorte de gasto público, recorte do tipo fiscal, eliminación da propiedade do Estado na industria ou calquera institución que sexa apetecible para a propiedade privada. Friedman atopou en Pinochet un aliado firme á súa recomendación de aplicar unha terapia de shock, dolorosa, pero imprescindible para acabar co mal. Para isto cómpre sempre un inimigo, durante un tempo o comunismo, despois o medo, o medo ao terrorismo. Pero sempre cun inimigo poderoso enfrontado que xustifique as medidas máis drásticas. Reagan e Thatcher continuaron en idéntica liña. Convencéronnos de que este era o camiño, pois a vitoria estaba á vista: conseguiron derruír o grande inimigo das repúblicas que xiraban arredor de Rusia. E así ata esta crise do 2008 na que esbourou o mundo financeiro para agora, neste tempo de paro e privacións, non nos quedar outro remedio que salvalos baixo ameaza de catástrofe maior. Un capitalismo salvaxe, sen control, chega a facerse dono do mundo. Non é tan inxenua Klein como para responsabilizar da crise unicamente ás ideas de Friedman, pero sostén que as ideas inflúen nos feitos. E a doutrina do schock resulta nefasta.

A HISTORIA DE ELÍAS E CHRISTIAN

E a de seus pais, a do mundo acomodado e dun campo de refuxiados, a da violencia, a da perda,  a do acoso, a da dor , a da morte. Estas son as historias que sutilmente, encadeadas, nun ritmo que te anestesia, cunha sensibilidade finísima nos conta Susanne Bier en "En un mundo mejor", traducida así en español, cando orixinalmente é A vinganza. Unha película fonda, serena, tenra, delicadísima. A historia podería ser a de dous amigos que van medrando e se unen diante do mundo hostil: dunha escola na que o matón atemoriza, na que os profesores realizan conciliacións inxenuas, na que hai que mudarse de ambiente no caso de Chistian despois da perda da  nai, na que hai que reistir mentres, como lle sude a Elías,  os pais se van separar. Podería ser a historia dunha parella acomododa que se sente baleira e esgazada a pesar de dous fillos sans, escolarizados, ben medrados, nunha ambiente ecolóxico e precioso de Dinamarca. Mesmo contarnos a violencia groseira e salvaxe dun lugar de África onde o señor das armas comete as maiores atrocidades. Pero é moito máis: é a resistencia dun estilo de paz fronte a tanta violencia e desgraza, o valor da constancia e a fe e a aposta pola eficacia da firmeza na non violencia, na esperanza de que a tenrura regresa, de que pode aparecer a voz ou a man ou a mirada que te recupera no último instante. "En un mundo mejor" é unha película obrigada para traballar nas tutorías dos institutos. Para reflexionar. Para ver dúas, tres veces, e utilizar a pausa, a reflexión, o diálogo, volver a ela, repasala, criticala, analizar os pasos e condutas de cada un dos protagonistas: ver o silencio rabioso de Christian, a doce dependencia de Elías, a firme, intelixente e incrible bondade de Anton, a lóxiga das reaccións da nai de Elías, o desconcerto e desespero do pai de Christian. É unha película para apreciar a súa color, a súa música e  o seu ritmo. Pero, sobre todo, para aprender e palpar que, aínda cando o veo da morte dun ser achegado nos sitúa diante da máis triste das evidencias ou cando parece que as desgrazas se amorean sen remisión diante dun, seguir vivindo, esperando, perdoando e comprendendo é posible. Vence sobre a vinganza un mundo mellor. Non a perdan.

SÓ OS ESTADOUNIDENSES?

A medida que se profundiza en el carácter nacional de los estadounidenses, se ve que han buscado el valor de todo en este mundo sólo en la respuesta a esta pregunta: ¿cuánto dinero me va a reportar? 
Alexis de Tocqueville. 
Repito: Só se percibe isto profundizando no carácter dos estadounidenses?

MÍRATE, ES BOA

EU SEI QUE ES BOA

Esquezamos Brasil, España, Portugal, Serbia. Esquezámonos de todos eses escenarios polos que te vas deitando, dando mágoa. Eu lémbrote así.

CLARENCE CLEMONS