DE COSPEDAL EN "MAD MEN"

Cando vía a Dolores De Cospedal nunha comparecencia como xefa do seu partido, dábame voltas a mesma pregunta na cabeza: onde vin eu a esta muller, onde está o seu lugar exacto? Lendo estes días que regresa a serie «Mad men», caín da burra. Aí, aí é onde sempre imaxinei a esta muller, na oficina de publicidade, como xefa de secretarias, con esa estética de elegancia fría, de beleza impenetrable, corrección á que non se lle move un cabelo, coa distancia e friaxe propias dunha secretaria con experiencia, coñecedora de todas as interioridades dos xefes, atenta e disposta a todo por manter o seu rol de poder na oficina. A pulcritude da inane corrección chega ao punto de confundirnos, non sabemos se fala un ser sofisticado, artificial, creado por e para a corrección inquebrantable ou unha muller de carne e óso, con marido, que gana máis de 400.000 ao ano, ambiciosa e con moito poder dentro do partido e todo na comunidade de Castilla La Mancha. 
Que ten marido parece probado. De Cospedal, igual que Villalobos, Aguirre e Santamaría ten o mérito de ser política á que se lle pega marido, non ao revés como acostuma a ser. (Botella nunca poderá facernos esquecer que é muller de, e por parte do Psoe, quen fora todopoderosa, a vicepresidenta agora desaparecida agás nun lóstrego final para confirmarnos que existen bos cirúrxicos plásticos, nunca se lle asociou marido aínda que si un magnífico fondo de armario). Andan moi pendentes agora os medios dos maridos destas mulleres con poder, como se estando á súa beira se fosen aproveitar de vantaxes inadecuadas. Non o creo. Demostrouse coa Thatcher e con Merkel que os maridos saben adaptarse a un segundo plano ás mil marabillas. Aquí non han ser menos. Que De Cospedal se bandea ben nas alturas do poder, á vista está: gaduñou ata a cima calada e nela segue sen que ninguén lle tusa. A non ser que Arenas, desenganado de que nin á quinta será presidente de Andalucía, se lle dea por escaravellar intentando regresar ao pasado. E que goza duns emolumentos substanciosos ela mesmo o dixo, non serei eu quen dubide das súas boas mañas para traballando tanto, merecer tanto. 
Nunha enquisa desas que con frecuencia se realizan para encher páxinas por encher, preguntábase aos españois con que política estarían dispostos a correr unha aventura. Saben a quen elixían maioritariamente? Atinaron: a De Cospedal. E creo saber a razón: latexa no inconsciente erótico masculino o desexo pola secretaria perfecta de «Mad men». Claro que moitos dos que contestaron elixíndoa a ela como soño luxurioso probablemente non visen a serie pensada por Matthew Weiner, pero no arquetipo colectivo do varón medio aínda aniña a fantasía da aventura coa secretaria perfecta: pulcra, atenta, coñecedora dos desexos e necesidades do xefe mellor ca el mesmo, previsora, leal, discreta, por ela nunca se ha saber nada. Se cadra por iso gusta ou se soporta ou se lle aguantan á dirixente do PP esas comparecencia baleiras, planas e previsibles que a calquera outro non se lle perdoarían. Por que atendemos aínda que só sexa unha miga a un busto que fala sen dicir nada, nin seria nin sorrindo, nin aberta nin pechada, inmutable, imperturbable? Por idéntica razón a que ninguén se atreve na oficina coa que coñece as interioridades de cada membro do grupo, coa que escruta no máis fondo dos intereses e ambicións de cada un, coa que manexa e trama os fíos de cada movemento, ascenso e despido. 
En canto á estética, non ignoro que De Cospedal viste co gusto e discreción dunha dama actual, pero corresponde no íntimo á estética daqueles executivos ao Don Draper, rodeados de secretarias listas, dispostas en poucas décadas a desprazar ao elegantísimo Don do seu despacho principal. A nosa política probablemente xa non ocupase na serie o papel de xefa de secretarias, ascemderçoa sen complexos a un dos despachos principais e mesmo podería ter ao seu carón como asesor a un mozo esperto acabado de saír do forno dunha universidade americana, pero non nos enganemos: o seu lugar está aí, en «Mad men». Usa idéntico perfume, peiteado, maneiras. O estilo vén dende aqueles tempos. O «élan vital» que move a súa figura pública aliméntase nas pulsións daquela febre. Por iso nos sentimos unha miga paralizados, consentidores, á expectativa, sorprendidos. Ninguén se atreve a criticala en serio. Non di nada. Nunca se lle coñeceu idea algunha. Non destaca por nada. Pero... Por algo estará aí repetindo día a día as píldoras informativas frías, anódinas, prescindibles, correctas. Que non viron «Mad men» e non saben a que me refiro? A que agardan para vela? Non tardarán en identificar a De Cospedal con algunha das mulleres que alí aparecen.

PIEDADE. SÍ: PIEDADE

TERRA

OS PESCADORES E NAVEGANTES, INCLUSO NA GUERRA, AXUDAN AOS OUTROS HOMES SEN PREOCUPARSE DE QUEN SON. O MAR É TAN PERIGOSO QUE OS HOMES SENTEN A NECESIDADE DE AXUDARSE MUTUAMENTE. E NA TERRA?

                                                                      FOTO MOISÉS SUÁREZ

             

CRUZ DE OLVIDO/LILA

DE BOA NOS ESTAMOS LIBRANDO

DENDE que vivimos no reino da verdade, todo vai collendo outro color. Certo que, tal e como corresponde a un goberno que non nos mente, ninguén se fai ilusións sobre o crecemento do emprego, porque xa os paladíns da verdade se encargan de nos dicir cada dúas por tres que de momento, nada. Todo estaba moito, pero moito peor do que se dicía (e mira que se dicía) e polo tanto toca sufrir as consecuencias. Así pois, non convén ilusionarse nin enganarse con trampas e mentiras propias dos tempos da falsidade. Agora que vivimos na claridade e na certeza ninguén debe enganarse: a economía seguirá mal e non se creará emprego. Para que isto se produza, dinnos, haberán de realizarse reformas profundas, serias, de verdade, non de mentira como as que se viñeron facendo no pasado (enténdase baixar soldo a funcionarios e pensionistas), a pesar de que na intimidade se lle ofrezan oracións e cera á Virxe da Barca polos sucios recortes aplicados dende o anterior goberno derribado, por descontado que polos seus abundantes méritos aniquilado e de todos esquecido. Pero volvendo ao actual que é o que nos debe ocupar, instalado como dicía no discurso da verdade,de non enganar como máxima de fiabilidade e achegamento ao cidadán, atopou unha fórmula comunicativa de grande valor e innovación, que nos tranquiliza.

Como a verdade ás veces doe e, aínda que calculada e con tempos medidos para arrincar dela a tallada correspondente, non convén servila en prato único, os cociñeiros do discurso imperante introduciron un elemento a un tempo pícaro e, como dicía, relaxante. Non creamos emprego, din; con estas medidas fondas, duras, dolorosas, non salta automaticamente o resorte da maxia que ía dar confianza aos mercados, crédito ás familias e baixada de impostos, riqueza e emprego por millóns, pero evitamos perder outros catrocentos mil, cincocentos mil, un millón, os empregos que segundo o momento nos conveña evitar. Mira ti por onde, instalados no reino da verdade, todo cadra e coincide nun cadro completo estimulante da paciencia, o sacrificio e a resignación. Perdidos e sen rumbo coma no bolero os partidos da oposición, recluídos no niño familiar os excluídos do sistema e apuxadas as recitas salvadoras polos ventos teutóns da física e química Merkel, o futuro inmediato preséntase relaxado e confiado. Agardemos. Confiemos. Ninguén parece ofrecer nada mellor, a ninguén se lle ocorre remedio con mellores garantías para recuperar ao moribundo. Así as cousas, non cuspamos ao ceo, agradezamos vivir na verdade e saltemos de ledicia por librarnos da que nos estamos librando. É se cadra vostede un inconformista iluso e irredento dos que critica que están acabando con todo e non cre que así se cre emprego? Ai si? No ve que se está evitando chegar aos 8 millóns de parados?

CINE AMABLE

Se o que desexas é ver unha historia doce, amable, fácil para o sorriso, non carente de agudeza e cunha boa dose de esperanza, esta pode ser a película. O cine inglés é difícil que non alcance un mínimo de dignidade. Neste caso tampouco defrauda, sobre todo pola magnífica selección de actores: un pracer ver tanta experiencia xunta. Humor intelixente, romanticismo na súa dose xusta, un acercamento superficial pero interesante á India. En fin, unha película da que se sae co optimismo que nos dá saber que nunca é tarde para crer no que se soña. Porque as cosas ao final sempre saen ben, e se non saen é porque aínda non chegou o final.

MESSI:AGARDANDO A HORA DO RECREO

Douglas Fields e George Bartzokis sosteñen que no proceso de aprendizaxe resulta fundamental a mielina. Todo movemento, pensamento ou sentimento humano, din, é un sinal eléctrico que se transmite a través dunha cadea de neuronas, dun circuíto de fibras nerviosas. A mielina é unha capa illante que envolve esas fibras nerviosas e que aumenta a forza, velocidade e precisión do sinal. Canto máis activamos un circuíto determinado, maior é a cantidade de mielina que optimiza ese circuíto, de modo que os nosos movementos, pensamentos e sentimentos vólvense máis fortes, rápidos e precisos. En canto un circuíto está ben recuberto de mielina a base de repetir e cometer erros unha e outra vez dende unha idade moi temperá, esa conduta automatízase coma algo completamente natural. Adquirida de tal maneira unha habilidade (tocar o piano, xogar ao tenis , ao golf ou ao fútbol), esta chega a percibirse como tan natural que se expresa como algo non aprendido, senón coma se un nacese co ese don pola graza de Deus ou por unha benéfica carga xenética. Pero non. Con ser a xenética un poderoso libro de instrucións, a habilidade adquírese pola activación do nervio no que se produce a aprendizaxe, e canto máis veces se repite, canto máis se practica con constancia e fe, máis se afirma e automatiza, porque maior é a cantidade de mielina que o envolve, conseguindo así que os sinais viaxen máis rápido, de maneira máis precisa, máis natural se así lle queremos dicir. Darwin dixérao á súa maneira: Sempre sostiven que, salvo os bobos, os homes non se diferencian moito en intelecto, só no tesón e no traballo duro. Aristóteles cravouno nunha frase mínima: A excelencia é un hábito. E, como insiste Dan Coyle no seu libro “Las claves del talento”, ninguén chegará a ser excepcional en algo se non practica dende moi neno coa teimosía de quen ama tanto o que fai que chega a confundirse cunha obsesión. A excelencia de Messi é digna de análise moito máis aló do que a un lle guste o fútbol. Resulta tan natural, tan preciso e veloz (máis aínda co pensamento que coas pernas), tan incansable, e véselle tan concentrado e feliz no que realiza que serve de magnífico exemplo para entender as claves da aprendizaxe ben asentada. Porque o mérito e a sedución primeira e principal deste futbolista radican na súa normalidade física. Ningunha condición física inicial faría prever que nel se agochaba tal fenómeno. Calquera experto ao axexo de figuras deportivas é moi probable que, sen velo xogar, de neno, dada a súa constitución física, non apostase por el. Sen embargo, aí o teñen coa súa escasa altura forzada con tratamentos médicos, co seu físico miúdo, deixando sentados a verdadeiros atletas, guindando coma monecos a rudos e poderosos defensas, atraendo tras de si a tres e catro homes desesperados incapaces de tiralo ao chan, nin falemos de quitarlle a pelota. Miren a planta dos esbirros que cada semana distintos adestradores preparan para mordelo, intimidalo, aburrilo. Todos acaban desesperados, rendidos, admirándoo e pedíndolle a camiseta. A súa seguridade é tal que nin enferma. Xa non digamos que o lesionen, ata aí parece aliado con todos os deuses, de tan flexible, habilidoso e resistente que é, senón que nin unha gripe o ataca. Podería xogar se me descoido todos os días da semana. Goza tanto co que fai, resúltalle tan fácil e natural, que para el non é esforzo, simplemente xoga ao que lle gusta, enreda co que mellor aprendeu e lle sae de maneira automática. Eu escribira noutra ocasión que é o mellor non recreo. Sí, é o mellor non recreo, pero ademais, e aquí radica a esencia, está sempre no recreo. Tal e coma nenos aos que lles gusta o fútbol desexan e agardan ilusionados a media hora na que gozan coma ananos xogando, así se comporta o mellor futbolista do mundo, o que atrae as miradas de todo o planeta guste ou non o fútbol, o que gaña máis de trinta millóns de euros ao ano, o que é capaz de ilusionar a nenos, facer babear a políticos, conseguir que estadios de case cen mil persoas escenifiquen a liturxia da admiración e millóns de letras e imaxes se centren na súa habilidade. Enrique Vila-Matas, tan fino introducindo literatura na literatura, ao analizar a Messi non ve un burro a catro pasos. Di que nos fai a todos vellos. Que vai facer, home. O que nos transforma é a todos en clarividentes: ao velo distinguimos a habilidade da torpeza, a facilidade do complicado, a beleza da fealdade. E recoñecemos que hai seres superiores grazas ao seu esforzo. E admirámolo. E non nos custa admitilo, nin o envexamos, participamos da súa gloriosa habilidade coma se, ao ver que alguén da nosa condición logra tal dominio, nós participaramos dalgún xeito da súa intelixencia, perfección e naturalidade. Dalgunha maneira, admirándoo tocamos unha miga da excelencia. Ese asombro diante da mestura de baile veloz, flexibilidade, sutileza, precisión, anticipación, fortaleza e finura en estado puro que conforman a habilidade de Messi, convértenos en concelebrantes do gozo da perfección. Ao velo, sabemos que a graza da habilidade está na execución dun automatismo que non se vixilia, nin se xulga, ni actúa, nin coñece ansiedades. Messi non xoga para un estadio de 100.000 persoas, nin para as televisións do mundo, nin para ser o máis rico, nin para que o vexan. Aí si acerta Vila-Matas: o máis visto no mundo enteiro non quere que o vexan. A graza dos xenios está en que na realización da súa obsesión, logran o que con penalidades, malas artes e trampas outros non conseguen nin de lonxe. A aprendizaxe do xenio está tan ben asentada, tan firmemente recuberta de mielina, diría Fields, que compartimos con el a grandeza de que algún dos humanos sexa quen de realizar con seguridade, coma se nada, con perfección e beleza, aquelo que parecería imposible agás para os deuses. Mentres a maioría nos esforzamos por ir trampeando coas nosas mal adquiridas habilidades, os verdadeiros mestres, os obsesivos dunha acción, os que a aprenderon dende nenos a base de práctica, práctica e práctica, acaban por executala coa facilidade de quen goza cada día no recreo. Por iso Messi non necesita falar, nin aparentar, nin esixirse, nin castigarse, nin crearse máis altos obxectivos, nin é nin deixa de ser humilde: simplemente aproveita cada recreo para pasalo bárbaro co que de verdade ama. Coma un neno feliz que vive para que chegue a hora do recreo.