UNHA MIGA DE REPRESIÓN

Nos duros anos da miña educación – tamén sentimental- , a máis frecuente das ansias entre a mocidade era escapar da represión. Saltala, bordeala, enganala, aniquilala. Dábannos tanto a beber dese veleno que todos ansiabamos desengancharnos desa chaqueta metálica moral que nos inhibía, prohibía e coaccionaba internamente. Todos loitabamos por deixar de estar reprimidos. As lecturas, as amizades e as condutas debían todas dirixirse cara a liberación da pesada carga represiva. A máis ampla e potente carga que nos oprimía iniciaba a premer en nós no ámbito político. Un medo indefinido vixiaba cada acción por inocente que se presentase. Acórdame da primeira vez que xogara a xornalista facéndolle unha entrevista a Benedicto, o cantante de Voces Ceibes. O acompañante e máis eu – el era o que tiña a vocación máis madura e o promotor da idea- acordamos ver ao entrevistado no bar Rois, famoso entre os estudantes polos seus bocadillos de luras. Os cambios de bar, as esperas, a inseguridade e sensación de estar realizando un acto terrorista de transcendencia histórica viñeron a canda min o resto do día. Total para dúas ou tres preguntas que lle puidemos facer ao final no Tixola, coa mirada permanentemente cravada na entrada por se aparecía algún social, fiándonos da memoria para logo reproducir tres ideas limpas coma auga de fonte clara. Vivir nun estado policial é das situacións máis esmagadoras para a persoa. Temer polo que les, dis, con quen te ves ou a onde vas, conduce á paranoia. Que os parlamentarios actuais acudan con tanta lixeireza a palabras como fascismo, nazismo e franquismo, antóllaseme dunha falta de realismo perigosa. Este afán pola esaxeración e os modais de guerra civil non sei se non estarán relacionados co esquecemento do que realmente era e é a represión. Non enredemos e teñamos que experimentar de novo en propia carne o que realmente é o franquismo. Algunha señoría non sei se non lle viría vén reprimirse unha miga. Á beira desta opresión política e moi ben engastallada nela – necesitábanse mutuamente de maneira enfermiza- situábase o control implacable das conciencias por parte da igrexa católica. O nacional catolicismo exercía case con groseira firmeza un control absoluto sobre o pensamento. Os mecanismos de entendemento da realidade espallados polo ben aceitado exército eclesiástico penetraban desde a nenez á mocidade cunha violencia exquisita. Impregnaban tanto os circuítos de decisión, que raro era o mozo que non precisaba de sesións intentas para esnaquizar esas redes de culpa, castigo e remordemento. Unha repercusión evidente desta inxección de control era a maneira de se divertir dos mozos. Había, claro, que saltar e romper con esas corres que encadeaban. Saltábanse os controis e filtros máis sutís para adquirir identidade e probar do goce que toda xuventude non pode desperdiciar. Rompíase e quebrábanse as leis da represión coma un exercicio de saudable aprendizaxe da liberdade. Tiñamos contra que e quen rebelarnos. Hoxe non é que non existan motivos para a rebelión, pero talvez as novas xeracións non experimentaron a carencia de liberdade que impele a buscala coa sede dos desesperados. Un factor que contribuíu a esta anestesia foi a corrente de “emprendedores” encargados de lles ofrecer diversión a esgalla aos adolescentes. Esas máquinas de crear riqueza e postos de traballo, de que mellore un país, funcionando a base de dirixir e manexar grandes festas nas que milleiros de adolescentes poden en comunidade dar renda solta á liberación que non precisan, gardan relación coa inhibición e apatía colectiva á que moitos se entregan. Os adultos, quizais con complexo polo duro que resultou liberarnos da nosa carga de represión, quixemos darlles feito o traballo. Invitámolos a botellón gratis, a macro festas guais nas que catro pícaros incrementaron o seu patrimonio á conta de miles de adolescentes amoreados en espazos destinados á anestesia xeral. Cando morren mozos nesas condicións acordámonos de buscar culpables. E se cadra a culpa vén de non querer admitir que para educar é imprescindible unha miga de represión.



PUBLICADO EN DIARIO DE PONTEVEDRA

EMPRENDEDORES DE FUME

Sorpréndese o economista Richard Blundell ao non ver indicios de novas industrias creativas, algo que parece normal que suceda en períodos de recesión coma o que vivimos. Igual que case todos os expertos, deposita a súa esperanza en que os mozos ben formados sexan os impulsores desta economía creativa. Non digo que non existan mozos instruídos e cun ruxido na cabeza detrás de ideas innovadoras e produtivas, pero o exemplo que recibiron non creo que anime demasiado ao crecemento deste colectivo tan necesario.

Se miramos cunha miga de calma aos triunfadores de onte e hoxe, unha gran parte non escapa ao estereotipo de "emprendedor" pícaro que dedica a súa sabedoría a ¨forrarse" axiña, por nada e para nada. É dicir: empresarios expertos en contactos con políticos corruptos, hábiles entregando sobres e regalos custosos no momento adecuado, vivos para aproveitarse de necesidades e carencias de grupos sociais, intelixentes para o engano e a trapallada máis badoca. Elementos que entenden que crear riqueza e progreso consiste en enganar ao fisco, buscar as mellores gangas para abusar do cliente, rodearse de profesionais ao seu servizo dedicados a atopar as máis finas regañas polas que saltar a lei e gabarse insolentes da súa sorte convencidos de que é debida á intelixencia e habilidades especiais que posúen. Como por desgraza, moito do negocio último xirou arredor destes creadores de riqueza e postos de traballo, se é que así se lle pode chamar ao que iso produce, non é de estrañar que agora custe atopar mocidade motivada e capaz de xerar industria creativa. Os modelos que a sociedade lles presentou sen reparo son tan efémeros e caducos que arrastran con idéntica debilidade. Medran e caen en tempo de nada. Moitos duran o que tardan en organizar cinco festas xigantescas nas que amorean a dezaseis mil xoves en espazos e condicións que acaban en desgrazas coñecidas. Pero axiña se refán, organízanse e reconverten a vella sociedade quebrada nunha de finalidade e métodos iguais con envoltorio que a enmascara. O triste é que moitos políticos aos que votamos para que promovesen e organizasen o ocio da nosa mocidade, vendidos á cobiza inmediata e á estupidez, dedicáronse a alimentar a estes negociantes do barato. Contratáronos, subvencionáronos, fixéronlles publicidade, dándonos a entender que a liberdade e a modernidade ían por aí. Mágoa. Todo fume.

PUBLICADO EN EL CORREO GALLEGO

O COADXUTOR DE ROUCO

Miguel Ángel Aguilar estivo fino ao cualificar ao Sr. Wert, de momento ministro de Eduación, como o coadxutor de monseñor Rouco. Como non deixa de acontecer cada vez que hai cambio no goberno, as forzas apostólicas e romanas, ben no poder ou na oposición, dedícanse con entusiasmo e fe a defender dúas bandeiras ás que se abrazan con máis fanatismo que Mas á catalá: o aborto e a educación. Cando toca oposición, congregan grazas ao púlpito a milleiros de persoas en prazas públicas, arroladas por cánticos e louvanzas, para que se prohiba dunha vez por todas o asasinato de fetos; tamén, en convocatoria distinta, para que os pais poidan elixir libremente a educación nos valores cristiás como materia curricular, non vaia ser que o ateísmo, o materialismo e a visión parcial da realidade nos prive das verdades incuestionables da moral católica. Cando toca poder, axiña e coma quen non quere a cousa, o PP sempre saca da súa revolucionaria contrarreforma educativa unha lei que obriga a elixir entre relixión católica en condicións moi favorables e desexadas pola Conferencia Episcopal, aproveitando nesta ocasión, despois da perfecta campaña anterior de derribo, para liquidar a nova materia de Educación para a Cidadanía, que disque podía ser tendenciosa e manipuladora. En canto ao aborto, retoca e modula con algo máis de tino, pero seguindo de lonxe as posicións ideolóxicas que tan ben expón monseñor Martínez Camino. Por iso, supoño, o físico xornalista Aguilar outorga a función de coadxutor ao Sr. Wert, máis non creo que o seu papel se reduza só a iso. O actual ministro, curtido nas mañás da Ser en diálogos por Gabilondo moderados, sabe de comunicación e socioloxía o suficiente como para non causar tanto balbordo cada vez que abre a boca. Aínda que os favores hai que pagalos e os sancristáns deben tocar as campaíñas cando o oficiante ordena, a restra de perlas que o ministro deixa semana si e semana tamén na porta dos electores de titulares, estou por pensar que non se deben só a torpezas, ignorancias ou despistes de novato. Ademais de seguir unha liña ideolóxica que engarza moi ben coa tradición conservadora e retrógrada máis rancia da dereita de sempre (mira que despois de tanto tempo seguir aínda con relixión católica con nota ou sen nota, fronte a ética ou outra materia de categoría) , Wert cumpre un rol que a todo goberno lle resulta imprescindible: encirrar aos cans para que ladren mentres pola porta traseira se rouban as verdadeiras xoias. Así, mentres se lle pega un golpe seco e certeiro á educación pública para que non levante cabeza por décadas, distráesenos coa guerra das linguas para que os cataláns se unan máis no seu calculado e premeditado desapego á colaboración solidaria. E así, enredados nas bandeiras, Wert vai cumprindo a misión de nos distraer para a ver se non nos decatamos de que nin a educación, nin a sanidade, nin a xustiza, nin a atención social volverán a ser iguais. Serve para ganar tempo ata que no 2014 ou no 2015, se por algún misterio de transformación mundial se dese un pequeno renacer na economía, o goberno se puidese apuntar a vitoria que tanto nos custou. Porque se ata non hai moito a leria da desculpa se centraba na herdanza recibida, a nova receita para resistir van na liña de nos adiantar que todos estes sacrificios comezarán a dar froito e merecerán a pena para os próximos anos. Mentres, como todo indica derrube e desastre sen paliativos, o goberno necesita entreternos con batallas que emocionan e invitan á opción de seareiro do fútbol: todo aos meus, nada ao contrario. Así, entre linguas en guerra e regresos ao pasado coa relixión si relixión non, as novas leis e decretos van segando na herba da educación e da sanidade a cambio de que para dentro de dous anos comezaremos a crear algún emprego. Resistan, di a mensaxe de Wert, déixennos continuar co derrubo controlado e medido de toda atención pública universal, que para datas próximas verán o resultado de tanto sufrimento. E por se fose pouco, no medio de tanta borralla á que sopra o ministro para que se nos meta nos ollos, non nos damos fixado na silandeira e eficaz lei que deixará aos rexistradores da propiedade instalados para lustros. Miren para o pillabán do Sr. Rajoy: coma se non fose con el, aproveitando que pasa pola presidencia, ata ben atada unha lei que favorece en forma, como se debe lexislar cando se lexisla en serio, ao seu gremio de privilexiados funcionarios. Como o corpo de Rexistradores da Propiedade son dos desfavorecidos sociais e pasan por tantas calamidades nesta crise... En fin, que o ministro Wert, con ser un aplicado coadxutor de Rouco, é un magnífico provocador para que nos entreteñamos mentres este país continúa decidido pola senda do esperpento.


PUBLICADO EN DIARIO DE PONTEVEDRA

2014

COMO o tempo corre e non hai escusa que se poida perpetuar por ben urdida que estea, desde a fábrica de entretemento do goberno cambiouse a estratexia: agora non é tanto que sigamos mal pola herdanza recibida, que aínda dá bastante de si, senón que habemos de conformarnos con resistir porque para o 2014, por fin, comezaremos a medrar e crearase emprego. Por que no 2014 e non no 2016 supoño que obedecerá a cálculos sobre o límite de crenza, ata o 16 faríase moi longa a espera, menos crible. 

Dous anos escasos parecen un período de tempo soportable, tanto coma para continuar solicitando sacrificios e privacións porque non queda outro remedio. E mentres, ganando tempo a ver se algún milagre internacional vira o vento da economía, nese caso levaríase a rego a bonanza recordando que todo se debe aos sacrificios pasados. 

O discurso monótono e baleiro de Rajoy (non nos gusta facer o que estamos facendo pero non queda máis remedio) só se pode manter se colocamos en perspectiva unha recompensa. Claro que os seus antecesores, por suposto tan ineficaces coma el, caeron en idéntica trampa en repetidas ocasións. Fartáronse de ver indicios de saída do túnel e aquí seguimos. Desexo polo ben de todos que a data dese goberno sexa máis atinada. O que resulta curioso, sen embargo, é como, á espera desa data máxica, determinadas leis e reformas decrétanse sen perda algunha de tempo e sen lle tremer o pulso. Resignación e paciencia parecen as receitas de moda para explicar o fracaso sen paliativos das promesas electorais. Precipitación, arroutadas, decisións de alta carga ideolóxica e pago sen vergonza a vellos poderes que, coma os roqueiros, nunca morren, son o pan de cada día nas decisións dos ministros máis cantantes deste goberno: Wert e Gallardón. Ao de Educación tócalle o que a todos: realizar a contrarreforma consabida con cada cambio de goberno. Sen novidade. O de Xustiza emprégase a fondo e sen miramentos. Ata se atreve a buscarlle carga de traballo ao privilexiado gremio dos rexistradores do que forma parte o actual presidente. Que falta de vergonza! Esas leis non poden agardar para o 2014, e non? O ben feito, feito queda. E para o 2014, Deus dirá, pois se o prometido non se cumprise, a escusa está aprendida: non nos gusta pero debemos prolongar dous anos máis a espera, para o 2016 seguro que crearemos emprego. E nós crémolo. 

PUBLICADO EN EL CORREO GALLEGO.

SUFRIMIENTO

LA GENTE DEMASIADO FIEL A SU

PROPIO SUFRIMIENTO

SE OLVIDA DE QUE LOS DEMÁS

TAMBIÉN SUFREN.


TEJU COLE. CIUDAD ABIERTA.

"TREMENDAMENTE" TRANQUILO

ESCOITO na radio a voz grave do encargado de converter a Bankia en rendible, que solvente disque xa o é. Di que imos polo bo camiño. Non se altera o alto executivo e mantén a serenidade dun discurso plano e pleno en corrección política, abusando do termo "tremendamente", coma se así asegurase a súa solidariedade cos afectados polas preferentes, os desafiuzados e os traballadores que proximamente serán despedidos. Vese que é home afeito a decidir, non lle treme a voz ante ningunha das cuestións (suaves) que lle lanza a entrevistadora. Así, cando toca o tema que seria vergonzoso eludir sobre as responsabilidades, sen se inmutar argumenta que están todas saldadas: por unha banda os accionistas quedaron a cero e por outra os altos directivos foron relevados, ningún continúa dirixindo a entidade. Mais aí quedou sen reflexos a xornalista, sen a espontaneidade que esixía unha explicación sen escapatoria.

Estupendo, Sr. Goirigolzarri, pero sen acritude, que responsabilidade é esa de marchar dunha entidade á que conduces á ruína, levando no peto a gratificación groseiramente millonaria que che soluciona a vida presente e a dos teus herdeiros? O problema non é non estar, senón como se marchou. Aquí hai quen paga os erros das cabezas pensantes e decisorias dunha maneira dolorosa e sen misericordia e quen, polos seus propios erros, recibe unhas gratificacións económicas imposibles de xustificar se mire por onde se mire. Sobre iso nos gustaría saber que opina o correcto e tranquilo salvador da antiga caixa madrileña, porque esas boas palabras de que se tratará de que non sexan 6.000 os despedidos, que lamenta a situación de algúns que firmaron preferentes, de que aos vulnerables non se lles aplicará o desafiuzamento con rigor, que comprende a dolorosa situación de tantos cidadáns sen vivenda habendo vivendas a esgalla sen vender e toda esa imaxe de comprensión e bondade soa a música celestial. O que nos están custando a todos os erros cometidos polo descaro dos privilexiados e intocables directivos, non se pode silenciar dicindo que xa non seguen nos seus postos. Quen decidiu sepultar o noso sistema financeiro nun vertedoiro de cascallos inmobiliarios non debe desaparecer cos bolsos cheos de millóns para que a desfeita por eles causada só atope remedio recortando en sanidade, educación e xustiza. En fin, pareceume que este banqueiro segue "tremendamente" tranquilo.

PUBLICADO EN EL CORREO GALLEGO

IRRITADO COA AUTOESTRADA

Se ben é certo que o momento de maior irritación se produciu na autoestrada, o inicio do malestar comezou atrás, no banco. O meu trato tormentoso cos bancos vén de lonxe, de cando contaba 7 ou 8 anos, pero o regreso pola vía da psicanálise á relación amor-odio bancaria non procede que me deteña agora a esmiuzala. Só aterme ao feito de hai varios anos, o empregado bancario que me atendía normalmente, posiblemente porque lle tocaba vender o “produto”, me tentou coa idea de aceptar un dispositivo electrónico para pasar pola peaxe da autoestrada sen necesidade de parar para pagar nin con moedas nin con tarxeta. É moi cómodo, convenceume axiña o traballador, con pegalo na parte do parabrisas que menos che estorbe, esquéceste de facer esperas, entras pola vía rápida, e non te complicas. Ademais é gratis, unha atención que temos para os clientes preferentes... E eu crino. Foi gratis o primeiro ano, pero os posteriores, relixiosamente, cada ano un día antes, pago dez euros coma un campión por aquel detalle cos clientes especias. Aí estivo o inicio da irascibilidade. Outra vez tragando o engado, porque ademais de non resultar gratis, mentres non me sometín a control, as facturas de fin de mes aumentaban coma leite no lume. Como non había que pagar no momento, veña autoestrada para arriba e para abaixo, tanto tiña que houbese présa coma que non, que fose día de traballo ou souto, coma se a fin de mes non pasasen a conta e a AP9 fose barata. De todo isto deduzan que levaba xa dous ou tres anos quecendo o lume da ira contra o banco e, por suposto, contra a autoestrada, cada día máis cara. Non sabía que estaba agardando o día de esbourar a ira ata que o mércores pasado o comprobei. Viaxaba coma outra veces e, chegado á peaxe, vexo ringleiras de coches agardando para pagar. Mira o gusto que dá contar co trebello electrónico, pensei contentándome, agora métome polo carreiro só para preferentes e os outros quedan mirando para min. Pero velaí que as dúas carreiras preferentes, polo que fose, amosaban un X en vermello iluminando e tamén nelas había que facer espera. Supoñendo que por algunha razón non se podería acceder por esa vía nese momento, de aí o X ben á vista en vermello, optei pola vía normal, a lenta, a chamada automática. Porque agora son automáticas. Despiden aos traballadores e colocan máquinas coas que pagas con moedas, tarxeta, e ata podes pedir axuda. Pola automática me metín. Mal feito. Só cambiar de vía, vexo que se abren de súpeto as rápidas e todos os que agardaban avanzan, como é lóxico, a unha velocidade moito maior que a miña, mentres eu sigo agardando na automática a que me chegue a miña quenda. Non me excito. Respiro fondo. Teño présa, pero non para tanto. Un erro. Non cómpre alterarse. Un dos que vai diante de min, por problemas que ás veces ocorren nas automáticas, debe pedir axuda, saír do coche, parlamentar cun empregado que vén socorrelo e retarda o pago en varios minutos. Ninguén se irrita, polo menos as bucinas non soan. Xa só me quedan tres diante de min. Non é para tanto, tranquilízome. Pasa un, outro, un terceiro e xa entro eu. Pois non. Xusto o que está diante de min tamén tropeza con algún inconveniente. Vexo que timbra, que saca a man pola fiestra, que volve a timbrar, que mira para atrás como pedindo desculpas, ata que, por fin, non entendín o problema, a barreira érguese e o coche avanza. Agora vou eu, penso. Pero non. Soa o pitido que indica que le a miña tarxeta de pago preferente, pero a barreira non se ergue. Detrás de min vexo un enorme camión con matrícula de Portugal e un condutor subido coma a unha torre de control que me vixía con mala cara. Como a barreira non se abre, timbro tamén eu na automática solicitando axuda. Os coches seguen pasando ao meu carón pola vía preferente a boa velocidade, moitos deles vehículos pesados que meten un ruído atronador. Un señorita trata de me axudar: está na automática, señor, pode pagar vostede con moedas ou con tarxeta de crédito. Pero eu conto con dispositivo electrónico, señorita, trato de lle explicar, e xa saltou, co que entendo debería abrirse a barreira ou corro o risco de pagar dúas veces. Non me debe de escoitar. Non recibo contestación. Nestas, o camioneiro portugués que debeu estar tragando bile durante todo o proceso, entrou en cabreo sen filtro e comezou e pegar uns bucinazos de transatlántico. Timbro de novo solicitando axuda e outra vez mal escoito por causa dos ruídos idéntica instrución á xa coñecida: pague con moedas ou tarxeta de crédito, está nunha vía automática, o dispositivo electrónico, aínda que pitou, non llo cobraremos, pero, se prefire, retroceda e entre pola vía rápida. Supuxen que a informante non era consciente do camión que tiña detrás ou non me aconsellaría tal cousa, pero como a bucina seguía, agora sen complexo de ningún tipo, queimando nos meus oídos, estalei: Abra dunha vez a barreira! A pesar do balbordo de tanto coche avanzando por tódalas vías menos pola miña e de que a bucina do meu perseguidor non cesaba, puiden entender: Non entorpeza o paso, señor, non ve que está atascando a vía? Atascando que? Acordeime do banco, do dispositivo electrónico, das subas terroristas da AP9, da automática e ata supoño da nai de alguén que non tiña culpa algunha. Cando volvín a certo sosego, dinme conta que xa non soaba ningunha bucina, o camión optara por recuar e meterse por outra saída, non tiña ninguén detrás de min. Todos elixían outras vía, deixábanme coa miña irritación diante da miña automática. Comprobado que ninguén me facía caso e que o ridículo non me levaba a ningures, retrocedín, metinme pola vía rápida e seguín maldicindo aos bancos, á autoestrada que non é unha navallada á nosa terra pero si cara a máis non poder e á automática que me fixo perder os nervios.



PUBLICADO EN DIARIO DE PONTEVEDRA